Croeso i Cylchlythyr STEM ar gyfer
Ysgolion Uwchradd yng Nghymru

Dechrau tymor newydd, ac yn y cylchlythyr hwn ame mwy o straeon nag erioed am ymgysylltu STEM ar draws Cymru. Eisiau cael gwybod mwy am yr hyn sy’n digwydd yn ystod tymor y gwanwyn, adnoddau addysgol newydd, digwyddiadau, rowndiau newydd o grantiau a mwy…

Ar gyfer eich dyddiadur

Grantiau ar gyfer prosiectau gwyddoniaeth / peirianneg

Gellir dod o hyd i fanylion llawn am grantiau prosiect h ar ein tudalen Grantiau.

Angen cyngor? Os nad ydych erioed wedi gwneud cais am gyllid o’r blaen, neu os nad ydych erioed wedi bod yn llwyddiannus, gwnewch yn siŵr eich bod yn darllen y meini prawf ariannu yn ofalus ac yn cynnwys gwybodaeth yn eich cais sy’n dangos sut mae eich prosiect yn eu cwrdd a’r gofynion. Mae’r rhan fwyaf o reolwyr y cynllun yn hapus i drafod y broses ymgeisio a phrosiectau posibl, ac yn adnodd gwych.

Angen cynorthwywyr? Rhowch gynnig ar y raglen Llysgenhadon STEM i gael help ar gyfer eich prosiect gan wyddonwyr neu beirianwyr. Cyswllt cenhadon@gweld-gwyddoniaeth.co.uk.

Digwyddiad Rhwydweithio STEM ym Mharc Bywyd Gwyllt Manor House

Manor House Wildlife Park host STEM Networking eventDaeth grŵp o athrawon o ysgolion uwchradd yn Sir Benfro i roi cynnig ar gyfres o arbrofion gan y Gymdeithas Fioleg o Labordy Gwyddonioaeth Goffer mewn digwyddiad rhwydweithio STEM ym Mharc Bywyd Gwyllt Manor House.

Manor House Wildlife Park host STEM Networking eventCafwyd sgwrs a thaith o gynefinoedd bywyd gwyllt yn y parc, ac yna trafodaethau gyda Llysgenhadon STEM yn yr ystafell ddosbarth yn y parc. Ymunodd Llysgenhadon i roi cynnig ar yr arbrofion Labordy Gwyddoniaeth Goffer, sydd yn gysylltiedig ag agweddau ar fioleg a bywyd gwyllt.

Derbyniodd bob un o’r ysgolion a fynychodd becyn Gwyddoniaeth Gopher, sy’n cynnwys nodiadau athrawon a disgyblion, a chyflenwadau, i redeg yr arbrofion yn yr ysgol.

nol i'r cychwynNewyddion Proseictau CILT Cymru

Ieithoedd yn parhau i ffynnu yn Ysgol Uwchradd Gatholig St Richard Gwyn

CILT logoRoeddem yn falch iawn o dderbyn newyddion gwych gan un o’n hysgolion partner, Ysgol Uwchradd Gatholig Sant Richard Gwyn yn y Fflint ynglŷn â’i ffigurau derbyn eleni ar gyfer IMT ar lefel TGAU. Yn dilyn cynnydd enfawr yn nifer y flwyddyn ddiwethaf, mae’r adran yn gweld parhad ym mhoblogrwydd ieithoedd fel pwnc opsiwn. Yn ôl Alison Amos, Pennaeth Ieithoedd: “… yn dilyn cymorth a chefnogaeth yn gynharach yn y flwyddyn gan CILT Cymru, rydym yn falch iawn ein bod yn y dewis opsiwn mwyaf poblogaidd y grŵp blwyddyn”.

Yn 2013, cododd y niferoedd ar gyfer IMT ar lefel TGAU o 12% i 38%. Mae hyn yn llwyddiant ysgubol yn dilyn cyfres o Sgyrsiau Gyrfaoedd ac mae Prosiect STEM a IMT yn cael ei redeg gan Airbus ar gyfer disgyblion Blwyddyn 9. Dilynwch y ddolen i gael adroddiad llawn ar y prosiect yma.

nol i'r cychwynDiwrnod Goffer yn Ysgol Uwchradd Cwmcarn

Gopher Science Lab at Cwmcarn High SchoolCymerodd myfyrwyr CA3 o Ysgol Uwchradd Cwmcarn ran yn y Diwrnod Labordy Gwyddoniaeth Goffer yng Nghymru (GSLW) yr haf hwn. Yn dilyn hyfforddiant gan dîm Gweld Gwyddoniaeth bu y disgyblion CA3 yn cyflwyno gweithgareddau ymarferol Gwyddoniaeth Goffer ar gyfer disgyblion o’r ysgolion cynradd a fu yn ymweld.

Gopher Science Lab at Cwmcarn High SchoolMae Diwrnod Labordy Gwyddoniaeth Goffer yng Nghymru (GSLW) yn rhan o fenter y Gymdeithas Fioleg sydd wedi cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru drwy’r Academi Wyddoniaeth Genedlaethol. Mae’r rhaglen yn ddwyieithog ac yn cael ei cyflwyno i ysgolion ledled Cymru. Mae pob un o’r ysgolion cynradd ac uwchradd sy’n cymryd rhan yn derbyn bocs Goffer gyda gweithgareddau a nodiadau athrawon.

“… Diolch yn fawr am heddiw, roedd yn llwyddiant go iawn!”: Elizabeth O’Malley, Pennaeth Gwyddoniaeth Ysgol Gyfun Cwmcarn

Os hoffech wybod mwy am y rhaglen hon, neu fynychu un o’r gweithdai DPP Goffer cysylltwch â ni yn ymholiadau@gweld-gwyddoniaeth.co.uk.

nol i'r cychwynHer y tomatos!

Squashed tomatoes BuilthSquashed tomatoes - LlanishenYr haf hwn, bu myfyrwyr Blwyddyn 9 o Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt yn cymryd rhan yn yr Her Tomatos. Bu timau o chwech yn cystadlu yn erbyn ei gilydd i weld pwy allai gludo tomatos bach dros ostyngiad llorweddol 2 fetr – heb ddifrodi na gwasgu y tomatos. Mae yr Her Tomatos yn weithgaredd ymarferol a ddatblygwyd gan yr elusen Practical Action ac yn seiliedig ar broblem go iawn sy’n wynebu ffermwyr yn Nepal.
Bu disgyblion mwyaf galluog a thalentog (MAT) blwyddyn 8 dl o Ysgol Uwchradd Llanisien hefyd yn cymryd ar yr her drwy gynllunio model o system y gellir ei ddefnyddio mewn ardaloedd mynyddig i gludo llysiau a ffrwythau i farchnadoedd gan ddefnyddio deunyddiau sylfaenol, pwlïau a rhaffau.

Enillodd y disgyblion Wobr Darganfod Crest – gwobr gwyddoniaeth a gydnabyddir gan Gymdeithas Wyddoniaeth Prydain. Roedd y gweithgaredd yn cael ei ddarparu fel digwyddiad her undydd, a gyflwynwyd gan Liz Terry ar ran Cymdeithas Wyddoniaeth Prydain.

“Roedd yn ddiwrnod cyffrous a diddorol, gweler y lluniau!”: Mrs Wallington, Arweinydd Pwnc Ffiseg, Ysgol Uwchradd Llanisien

nol i'r cychwynLabordy Gwyddoniaeth Goffer yn mynd i Orllewin Cymru

Gopher Science Lab goes to West WalesMae Ysgol Bro Gwaun ac ysgol uwchradd ddwyieithog yn Abergwaun, Gogledd Sir Benfro. Daw y disgyblion o Abergwaun a Wdig yn bennaf, ond hefyd o amgylch y pentrefi gwledig, gan gynnwys Scleddau, Treletert a Chasnewydd. Mae hyn yn golygu y gallai’r Blwyddyn 7 gynnwys plant o gymaint â deg ysgol gynradd wahanol.

Mae disgyblion o’r ysgolion hyn yn cymryd rhan mewn diwrnodau pontio trefnus, er mwyn eu cyflwyno nid yn unig i’r ysgol uwchradd, ond hefyd i ddisgyblion o ysgolion cynradd eraill. Ar ddiwrnod o’r fath cymerodd y myfyrwyr ran mewn gweithgareddau Labordy Gwyddoniaeth Goffer.

Mwynhaodd disgyblion y gweithgareddau, gan wneud arsylwadau a mesur a chymharu canlyniadau. Roeddant wedi mwynhau creu ysgrifennu cyfrinachol fel estyniad i’r arbrofion bresych sy’n newid lliw.

Gopher Science Lab goes to West WalesMae Ysgol Dewi Sant yn yr ysgol uwchradd sy’n gwasanaethu dinas Tyddewi ac ardal wledig Gogledd Sir Benfro. Mae gan yr ardal ddalgylch o bedair prif ysgol gynradd, er y gall disgyblion o ysgolion eraill hefyd deithio i Ysgol Dewi Sant. Roedd tua chwe deg o ddisgyblion cynradd yn mynychu diwrnod pontio yn Ysgol Dewi Sant lle neilltiwyd y prynhawn ar gyfer gweithgareddau Labordy Gwyddonioaeth Goffer, dan arweiniad Blwyddyn 7, a rhai disgyblion Blwyddyn 8 o’r ysgol uwchradd.

Cynhaliwyd yr holl weithgareddau cynnal yn neuadd yr ysgol, gyda’r disgyblion cynradd yn gweithio mewn grwpiau o dri i gwblhau’r arbrofion. Drwy gynyddu nifer y gweithgareddau oedd yn disgwydd ar yr un pryd llwyddodd canran uchel o’r digyblion gwblhau yr arbrofion

nol i'r cychwynDiwrnod Dathlu Ymddiriedolaeth Dysgu Gwyddoniaeth Cynradd

Primary Science Teaching Trust Celebration DayBu athrawon o Ysgol Gyfun St Cyres a’r ysgolion cynradd sy’n eu bwydo: Ysgol Gynradd Cogan, Ysgol Gynradd Fairfield, a Ysgol Iau Murch, Ysgol Gynradd Fairfield a Ysgol yr Eglwys yng Nghymru St Andrew Major wedi bod yn rhan o brosiect cyffrous a ariannwyd gan Ymddiriedolaeth Addysgu Gwyddoniaeth Cynradd (PSTT) i cefnogi Ymholiad Gwyddonol a’r pontio rhwng ysgolion cynradd ac uwchradd yng Nghymru.

Ar ôl y digwyddiadau dathlu diolchodd Teresa Garn Pennaeth Gwyddoniaeth St Cyres i ni am drefnu “…digwyddiad mor ysblennydd ar ddydd Gwener. Roedd y Pennaeth yn llawn edmygedd a chafodd y plant amser gwych.

Primary Science Teaching Trust Celebration DayMynychodd yr athrawon o’r ysgolion clwstwr gwrs deuddydd Datblygiad Proffesiynol Parhaus (DPP) lle cawsant gyfle i wybod sut i wella medrau gwyddonol disgyblion a datblygu dysgu rhyngweithiol. Mae’r ysgolion yn cydweithio â’i gilydd a gyda Llysgenhadon STEM. Mae’r athrawon a Llysgenhadon STEM wedi cyfarfod i ddatblygu cyfres o wersi a fydd yn gwella sgiliau a gwybodaeth gwyddonol y disgyblion er mwyn sicrhau eu bont yn gymwys mewn ymchwiliad yn y dosbarth. Unwaith y bydd wedi’i gwblhau, mae’r athrawon a’r disgyblion yn cyflwyno gwaith eu disgyblion mewn dathliad terfynol.

“Llwyddiant! Roedd gwybodaeth a dealltwriaeth o’r maes testun pob un o’r plant wedi gwella ac roedd yn amlwg pan oeddynt yn cyflwyno eu gwaith ar y Diwrnod Dathlu yn Ysgol Uwchradd St Cyres. Rwyf eisoes wedi adborth fy ngwybodaeth a syniadau newydd i fy staff, ac maent yn awyddus i weithredu rhai o’r rhain yn eu haddysgu eu hunain. Maent wedi gweld cyflwyniad y plant ar y prosiect hwn a oedd yn effeithiol iawn gan eu bod yn gallu gweld ymgysylltiad y plant yn yr holl weithgareddau ac mewn gwirionedd gweld sut mae y mentrau newydd hyn yn cael eu defnyddio i hyrwyddo Gwyddoniaeth a’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd yn yr ystafell ddosbarth.” Jeff Lansing, Cydlynydd Gwyddoniaeth, Ysgol Iau Murch.

Mae’r athrawon yn ymwybodol o’r PSQM (Marc Safon Gwyddoniaeth Cynradd) hefyd. Mynychodd aelodau’r Coleg Ymddiriedolaeth Addysgu Gwyddoniaeth Cynradd y cwrs DPP i siarad am eu profiad o PSQM a manteision PSQM.

Bydd Gweld Gwyddoniaeth yn gwneud cais am gyllid ychwanegol i ymestyn y prosiect hwn i glystyrau eraillar draws Cymru. Os oes gennych ddiddordeb, cysylltwch â ni ar cenhadon@gweld-gwyddoniaeth.co.uk.

nol i'r cychwynDigwyddiad Dathlu Electroneg Hawdd

Easy Electronics Celebration EventMae athrawon o ysgolion uwchradd yng Nghymru wedi bod yn cymryd rhan mewn gweithdai cyfnos ‘Electroneg Hawdd’er mwyn ysgogi diddordeb yn y pwnc ar lefel CA3. Ymgasglodd pawb at eu gilydd ar gyfer 2 ddigwyddiad dathlu ym mis Mehefin a mis Gorffennaf yng Nghasnewydd ac Abertawe.

Easy Electronics Celebration EventGyda chefnogaeth yr Academi Wyddoniaeth Genedlaethol, datblygodd Gweld Gwyddoniaeth weithdy ar gyfer athrawon, a darparwyd adnoddau ar gyfer pob ysgol. ‘Roedd ysgolion yn cael eu hannog i gwblhau o leiaf un prosiect yn ystod y tymor ysgol a sicrhau fod y prosiect yn ogystal â’r disgyblion sy’n cymryd rhan yn mynychu y digwyddiad dathlu. Yn ystod y dydd roedd cyfle i’r disgybion gyfarfod Llysgenhadon STEM a thrafod eu gyrfaoedd yn y dyfodol gyda nhw yn ogystal â cyflwyno eu gwaith i ddisgyblion ac athrawon eraill – yn ogystal cafodd y rhai a fynychodd y digwyddiad yng Nghasnewydd eu gwahodd i ymweld â’r orsaf bŵer a weithredir gan Siemens. Diolch i’r holl Lysgenhadon STEM a’r darparwyr a fu yn gweithio yn galed i sirhau fod y diwrnod yn llwyddiant.

Roedd adborth o’r diwrnod yn cynnwys: “Roedd y daith o amgylch yr orsaf bŵer yn ddiddorol”; “Roedd cyfarfod Llysgenhadon STEM yn ysbrydoledig”; “Dysgodd y disgyblion am wahanol fathau o beirianneg”; “Roedd yn brofiad da i’r disgyblion i gyfarfod ysgolion eraill ac i gyflwyno o’u blaen gan eu bod yn eithaf swil yn yr oedran hwn. Ewch i orsaf bŵer ‘roedd yn wych.”

nol i'r cychwynDiwrnod Ffiseg Meddygol Y Sefydliad Ffiseg

IOP Medical PhysicsCafodd disgyblion blwyddyn 12 sy’n astudio Ffiseg ar draws De Cymru yn cael eu gwahodd i ddiwrnod o gyflwyniadau a gweithdai yn Ysbyty Athrofaol Cymru. Cafodd y disgyblion gyfle i ymweld â’r Adran Ffiseg Feddygol, dysgu am y gwahanol agweddau ar ffiseg feddygol a darganfod mwy am yrfaoedd yn y maes. ‘Roedd gweithdai yn cynnwys Uwchsain, Seddi Arbennig, amsugno pelydr-x, Camera Gamma / Ymbelydredd di-ioneiddio yn ogystal â chyflwyniadau gan aelodau o’r Adran, gan gynnwys yr Athro Geraint Lewis o Ganolfan Ganser Felindre a CUBRIC (Canolfan Ymchwil yr Ymennydd Prifysgol Caerdydd).

Cafodd y disgyblion ddiwrnod gwych ac roedd yr adborth yn gadarnhaol iawn gan fod y dydd wedi eu darparu gyda’r mewnwelediad i fyd Ffiseg Meddygol.

nol i'r cychwynYnni heddiw ac yfory

Athrawon STEM yn mynychu prosiect Greenet Ewropeaidd yn Canolfan y Dechnoleg Amgen (CAT)

CAT logoYn ystod y cwrs ddefnyddir gweithgareddau rhyngweithiol a ddatblygwyd gan arbenigwyr CAT sy’n cynnwys archwilio pa agweddau ar ein bywydau sydd yn gwneud y gwahaniaeth mwyaf i newid yn yr hinsawdd, gwerthuso amrywiaeth o ffynonellau egni, gweledigaeth dyfodol carbon-isel ac edrych ar weithgareddau megis gwneud model ymarferol. Cafodd athrawon fynediad at yr adnoddau ac roedd eu adborth yn gadarnhaol iawn.

STEM teachers attend the Greenet European project at The Centre For Alternative Technology (CAT)Roedd grwpiau yn gwneud penderfyniadau, rhoi cynnig ar eu dewisiadau ac yn gweld effaith y penderfyniadau ar sgrîn. Mae’r gweithgaredd yn galluogi dewisiadau amgen eraill i gael eu rhoi ar brawf a gweld sut mae hyn yn newid yr effaith. Mae’r gweithgaredd hwn yn ddelfrydol ar gyfer disgyblion o CA2 i fyny sydd yn ceisio sicrhau fod eu heffaith mor isel â phosibl.

Mae CAT wedi datblygu gweithgareddau gyda gwynt, dŵr a phŵer solar ac yn eu cyflwyno i ddisgyblion o bob oed dros nifer o flynyddoedd. Enghraifft o hyn yw ‘Energy Trumps’ – cardiau i gymharu effeithiau dylunio a gwneud o ffynonellau ynni a thechnolegau cysylltiedig. Mae’r adnodd yn anelu at y cwricwlwm STEM yng Nghymru ar gyfer CA3 a CA4. Bydd y cardiau yn cael eu diweddaru, a bydd y ffeiliau ffeithiau a’r gweithgareddau STEM ar gael am ddim yn ddwyieithog ar y wefan CAT erbyn Ebrill 2015.

Angen – athrawon sydd yn fodlon treialu a rhoi adborth ar yr adnoddau 'Energy Trumps' i ni yn ystod tymor yr hydref. Cysylltwch â Deirdre Raffan, deirdre.raffan@cat.org.uk.

nol i'r cychwynFfair y Glec Fawr 2015

Big Bang logoBig BAng 2015Y Glec Fawr yw’r dathliad mwyaf o wyddoniaeth, technoleg, peirianneg a mathemateg ar gyfer pobl ifanc yn y DU. Mae popeth yr ydym yn ei wneud wedi’i anelu at ddangos i bobl ifanc (7-19 oed yn bennaf) yn union faint o gyfleoedd cyffrous a gwerth chweil sydd ar gael ar eu cyfer gyda’r profiad a’r cymwysterau cywir.

nol i'r cychwynCystadleuaeth Genedlaethol Gwyddoniaeth a Peirianneg

NSEW CompetitionOs yw eich myfyrwyr yn cofrestru ar gyfer Gwobr CREST, yn cwblhau prosiect Nuffield neu Gynllun Addysg Peirianneg, yna efallai yr hoffech iddynt roi cais ar gyfer y Gystadleuaeth Peirianneg a Gwyddoniaeth Cenedlaethol.

NSEW CompetitionBydd rownd derfynol y Gystadleuaeth Peirianneg a Gwyddoniaeth Genedlaethol yn cael ei gynnal yn Ffair Y Glec Fawr. Mae’n agored i bob person ifanc 11-18 oed sy’n byw yn y DU ac mewn addysg llawn amser, ac mae’r gystadleuaeth yn gwobrwyo myfyrwyr sydd wedi cyflawni rhagoriaeth mewn prosiect gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg neu fathemateg. Mae’r Gystadleuaeth yn agored i geisiadau o Ionawr-Hydref bob blwyddyn, trwy naill ai ragbrofion yn Ffeiriau y Glec Fawr Ger Fi neu ein rhagbrofion ar-lein. Mae’r rhai sydd yn cael eu dewis i’r rownd derfynol yn cael eu gwahodd i arddangos eu gwaith i filoedd o bobl yn Ffair Y Glec Fawr ym mi Mawrth 2015.

Mae mynediad yn awr ar agor ar gyfer y Gystadleuaeth 2014/15. Gallwch gael gwybod mwy am y gystadleuaeth yma.

Gweld Gwyddoniaeth Cyf / Cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr / Cyfeiriad cofrestru: 8 Cilgant Sant Andreas, Caerdydd CF10 3DD / Rhif Cwmni: 07712605
dyluniad gwefan: www.word-smiths.co.uk