Croeso i Cylchlythyr STEM ar gyfer
Ysgolion Uwchradd yng Nghymru

Eisiau cael gwybod mwy am yr hyn sy’n digwydd yn ystod tymor y gwanwyn, adnoddau addysgol newydd, digwyddiadau, rowndiau newydd o grantiau a mwy…

Mae fersiynau mwy o rai (ond nid pob un) o’r lluniau yn y cylchlythyr hwn – cliciwch ar y llun bach i weld.

Dolenni i dudalennau newyddion Gweld Gwyddoniaeth

Oherwydd fod cymaint o straeon yn y cylchlythyr misol mae'n amhosibl i gynnwys rhestr cryno o weithgareddau, adnoddau, cystadlaethau, grantiau, cyfleoedd DPP a digwyddiadau yng nghorff y cylchlythyr.

Ond mae eitemau newydd yn cael eu hychwanegu at y tudalennau gwe - gallwch eu gweld drwy glicio ar y dolenni hyn:

nol i'r cychwyn‘Curiosity’ yn arwain myfyrwyr i gyflawni gwobrau CREST
Arian yn Ysgol Bryn Elian

Ysgol Bryn ElianYn dilyn llwyddiant Mars Rover ‘Curiosirty’ NASA, bu grŵp o’r myfyrwyr mwyaf Galluog a Thalentog yn Ysgol Bryn Elian, Bae Colwyn, yn gweithio gyda’i gilydd fel clwb ar ôl ysgol ers mis Hydref diwethaf i ymchwilio i bob agwedd ar ‘Fywyd yn y Gofod ‘. Eu nod yn y pen draw yw cynhyrchu cylchgrawn bywiog a llawn gwybodaeth ar y pwnc wedi ei anelu at ddigyblion 12-16 mlwydd oed.

Yr awyr mewn gwirionedd yw y terfyn, ac mae eu hymchwiliadau wedi mynd â nhw i delesgôp gofod Jodrell Bank, ac wedi cynnwys diwrnod o ddylunio roced, adeiladu a lansio gyda’r Llysgennad STEM David Ingleston.

Ar ôl derbyn grant gan Lywodraeth Cymru ar gyfer Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg, prynodd y grŵp becynnau robot ac yna gweithio gydag Adran Technoleg yr ysgol i greu a rhaglennu cerbyd addas ar gyfer chwilio am fywyd ar blanedau mewn systemau solar eraill.

Unwaith y bydd y gwahanol erthyglau, nodweddion a chwisiau wedi eu casglu at ei gilydd, bydd drafftiau cychwynnol y cylchgrawn yn cael eu gwerthuso gan gyd-fyfyrwyr yn y gynulleidfa darged, a bydd y fersiwn terfynol yn cael ei gynhyrchu fel e – gylchgrawn a hefyd fel argraffiad cyfyngedig. Yn ogystal, mae’r grŵp yn cyflwyno eu gwaith fel prosiect Cyfathrebu ar gyfer y Gwobr CREST Arian, ac yn gobeithio y bydd yr ystod eang o sgiliau a’r wybodaeth y maent wedi’u cronni yn ystod eu hamser ar y prosiect yn eu rhoi ar y targed ar gyfer dechrau eu cyrsiau TGAU ym mis Medi.

nol i'r cychwynCymryd mathemateg ymhellach

Dr Sara Santos of Maths BuskingCymerodd myfyrwyr Blwyddyn 10 o bob rhan o Orllewin Cymru ran mewn diwrnod difyr o weithdai a chyflwyniadau a drefnir gan y RaglenCefnogi Mathemateg Bellach Cymru.

Nod y Rhaglen yw dangos i fyfyrwyr y gall mathemateg fod yn hwyl ac yn heriol a bod ei astudiaeth yn y chweched dosbarth yn borth i gyrsiau prifysgol cyffrous ac amrywiaeth o yrfaoedd.

Yn ystod y bore, cymerodd disgyblion yn cymryd ran mewn gweithdai, gan gynnwys mathemateg y tu ôl i’r Car Uwchsonig Bloodhound, mathemateg y tu ôl posau, a Perthnasedd Arbennig. Ar ôl cinio, cawsant eu diddanu – a’i herio – gan Dr Sara Santos Bysgio Mathemateg. Mewn cyflwyniad rhyngweithiol dangosodd amrywiaeth o driciau, gan gynnwys darllen y meddwl ymddangosiadol, cyn egluro’r mathemateg y tu ôl i bob un ohonynt.

‘Roedd ysgolion o Abertawe, Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro yn cael eu cynrychioli yn y digwyddiad ym mis Gorffennaf, a gynhaliwyd yng Ngholeg Sir Benfro yn Hwlffordd. Mae’r Rhaglen Cefnogi Mathemateg Bellach wedi trefnu digwyddiadau pellach yn Abertawe ac ym Mangor y mis hwn (Medi).

nol i'r cychwynGwobr Feteoric yn yr Eisteddfod Genedlaethol

Mae myfyriwr o Ysgol Glan Clwyd yn Llanelwy wedi ennill cystadleuaeth genedlaethol i enwi asteroid – a chyflwynwyd rhan o’i wobr yn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych.

Awgrymodd Robin Sheridan, disgybl blwyddyn 10, y dylid enwi yr asteroid yn ‘Isaac Roberts’ ar ôl y seryddwr Fictoraidd a gafodd ei eni yn Sir Ddinbych a arloesodd y defnydd o ffotograffiaeth i ddelweddu gwrthrychau nefol.

Cyflwynwyd meteoryn haearn go iawn mewn seremoni yn ystod yr Eisteddfod gan Dr Sarah Roberts, Cyfarwyddwr Addysg Prosiect Telesgop Faulkes a chyn- ddisgybl o Ysgol Uwchradd Dinbych. Dywedodd Dr Roberts: “Rydym yn hoffi’r ffaith fod Robin wedi dewis seryddwr Cymreig, o’r ardal leol, sydd bellach wedi ei gladdu ym Mhenbedw, lle mae’r tîm Arsyllfa Ysgolion Cenedlaetholwedi eu lleoli. Felly, mae gan yr enw Isaac Roberts gysylltiadau da gyda’r ddau brosiect!”

Digwyddodd y gystadleuaeth yn dilyn y darganfyddiad yr asteroid gan Brosiect Telesgop Faulkes, Prifysgol De Cymru. Unwaith yr oedd graig gofod enfawr – sydd wedi ei gatalogio fel 2004 VZ63 – wedi cwblhau dau orbit o amgylch yr Haul, daeth yn gymwys ar gyfer enwi. Cafodd y gystadleuaeth ei lansio ym mis Chwefror gan y Prosiect Darganfod Cosmos, rhaglen addysg ryngwladol. Roedd yn atynnu ceisiadau o bob rhan o’r DU.

Cafodd awgrym Robin ei ddewis fel yr enillydd gan seryddwyr o Brifysgol De Cymru ac o’r Arsyllfa Ysgolion Cenedlaethol ‘ yn Lerpwl. Mae’r dynodiad “Isaac Roberts” wedi cael ei gyflwyno i Ganolfan Ryngwladol Mân Blanedau ym Mhrifysgol Harvard, UDA.

nol i'r cychwynParlez vous STEM? Natürlich

Mae mwy o athrawon yng Nghymru yn helpu eu disgyblion gydnabod y cyswllt rhwng pynciau STEM ac Ieithoedd Modern Tramor. Mae nifer o ysgolion bellach wedi cael ymweliadau gan Lysgenhadon STEM sy’n defnyddio sgiliau iaith dramor fel rhan o’u diwrnod gwaith.

Mewn diwrnod o sesiynau rhyngweithiol ar gyfer disgyblion blwyddyn 8 yn Ysgol Uwchradd yr Eglwys Newydd yng Nghaerdydd, bu dau Lysgennad – geowyddonydd a myfyriwr PhD yn ymwneud ag ymchwil feddygol – yn siarad am eu gwaith, a phwysigrwydd bod yn gallu defnyddio ieithoedd eraill.

Bu myfyrwyr o chwe ysgol uwchradd yn cymryd rhan mewn digwyddiad yng Ngholeg Dewi Sant, Caerdydd, lle bu dau Llysgennad – un gyda chefndir mewn Cemeg, a’r llall mewn Technoleg yn rhoi cyflwyniad ar y cyd a sgets fer yn Ffrangeg ac Almaeneg.

Mae athrawon a disgyblion wedi ymateb yn dda i weithgareddau o’r fath ac mae adborth yn awgrymu fod cynnydd deublyg yng ngwybodaeth y myfyrwyr o’r cyswllt rhwng STEM ac ieithoedd modern tramor, a’u hawydd i astudio ieithoedd, yn dilyn y sesiwn. Dywedodd rhai disgyblion yn Ysgol Uwchradd yr Eglwys Newydd fod y gweithdy wedi gwneud gwahaniaeth, o ran sut y maent yn edrych ar y pynciau STEM: “Doeddwn i ddim yn ystyried gyrfa mewn STEM o’r blaen, ond yn awr yr wyf yn”, meddai un.

Os hoffech chi drefnu i Lysgennad STEM i ymweld â’ch ysgol – i siarad am y cysylltiad rhwng STEM ac Ieithoedd Modern Tramor, neu i gael unrhyw gymorth arall am y cwricwlwm – cysylltwch â cenhadon@gweld-gwyddoniaeth.co.uk.

nol i'r cychwynDysGwrdd yn cynnig cyfle i rannu

Mae fformat DysGwrdd ar gyfer cyfarfodydd rhwng ysgolion yn profi’n boblogaidd ar draws De Cymru. Cafodd pedair sesiwn yn canolbwyntio ar Glybiau STEM eu cynnal cyn gwyliau’r haf ym Mhenarth, Baglan, Merthyr Tudful a Basaleg. Bu athrawon yn rhannu eu profiadau o redeg Clybiau STEM, yn amrywio o goginio i seryddiaeth clwb rocedi, gweithgareddau sy’n seiliedig ar ddyfarniad fel CREST, a chystadlaethau fel yr Her F1 a EESW. Mae’r cyfarfodydd hyn hefyd yn cael eu mynychu gan ddarparwyr gweithgareddau a Llysgenhadon STEM, â oedd yn cynnig awgrymiadau ar sut y gallent gefnogi Clybiau STEM. Mae fformat Dysgwrdd yn darparu awyrgylch fywiog a deinamig ar gyfer rhannu syniadau a gwneud cysylltiadau.

Rhwydweithio Sir Benfro

Ymunodd nifer o Lysgenhadon STEM athrawon yn Sir Benfro mewn DysGwrdd yn Ysgol Bro Gwaun, Abergwaun. Ffocws y cyflwyniadau oedd sut y mae’r gwahanol ysgolion yn cyfoethogi’r cwricwlwm STEM, trwy gynnal gweithgareddau Clwb STEM, neu weithgareddau arbennig. ‘Roedd Llysgenhadon yn cynnwys cynrychiolwyr o ffermio, ynni, adeiladu, technoleg, ac ymchwil. Roeddynt yn gallu trafod gydag athrawon sut y gallai eu sgiliau a’u profiad gael eu defnyddio mewn ysgolion. Mae adborth o’r digwyddiad wedi bod yn gadarnhaol ac ‘rydym yn gobeithio cynnal DysGwrdd pellach yn y Sir yn ystod y flwyddyn ysgol newydd.

nol i'r cychwynSwitsio ‘mlaen i STEM

Big BangUNiversity of South Wales logoDaeth dros 40 o dimau o wyddonwyr a pheirianwyr addawol i Big Bang Cymru o ysgolion a cholegau ar draws Cymru. Cynhaliwyd y digwyddiad ym Mhrifysgol De Cymru ar ddydd Mercher 3 Gorffennaf 2013.

Daeth Big Bang Cymru ac amrywiaeth o arddangosfeydd addysgol, gweithdai a sioeau cyffrous ac ysgogol at eu gilyndd er mwyn sicrhau bod tua 1,000 o ddisgyblion yn derbyn profiad diddorol ac ymarferol gan gynnwys gweld arbrofion gyda hylif nitrogen, ewyn ocsigen, iâ sych, ffrwydradau a canon llysiau.

Mae Big Bang Cymru yn un o nifer o ffeiriau Big Bang ar draws y DU, gan arwain at Ffair Gwyddonwyr a Pheirianwyr Ifanc Big Bang y DU yn yr NEC yn Birmingham ym Mawrth 2014. Cynhaliwyd rowndiau terfynol rhanbarthol y Cystadleuaeth Genedlaethol Gwyuddoniaeth a Pheirianneg, Peiriannydd Ifanc Prydain a gwobrau CREST yno.

Fran ScottDaeth myfyrwyr ysgolion a cholegau a clybiau STEM gyda eu prosiectau STEM gwych i drafod ffrwyth eu gwaith caled gydag arbenigwyr o fyd diwydiant a’r byd academaidd. Am restr o enillwyr yn The Big Bang Cymru 2013, cliciwch yma.

O amgylch y cystadlaethau ac arddangosfeydd STEM roedd cyfres o 21 gweithdy, sioeau STEM, stondinau rhyngweithiol a stondinau gan noddwyr a cafodd yr holl fyfyrwyr oedd yn mynychu’r digwyddiad gyfle i fynychu neu gymryd rhan ynddynt.

Atyniad y dydd dydd oedd Cyflwynydd Gwyddoniaeth y BBC,Fran Scott, a gyflwynodd ei sioe ‘Zap! Buzz! BOOM!’, a ysgrifennwyd yn arbennig ar gyfer Big Bang Cymru.

Agorwyd y digwyddiad gan y Dirprwy Weinidog ar gyfer Sgiliau yng Nghymru, Ken Skates.

nol i'r cychwynGwaith Adnewyddadwy yn derbyn y gwobrau

Windpower ChallengeMae disgyblion o dair ysgol yn Sir Benfro wedi bod yn astudio ynni adnewyddadwy ac ennill eu Gwobrau CREST Efydd. Trefnwyd y prosiect gan Ganolfan Darwin, a leolir yng Ngholeg Sir Benfro, drwy drefnu ymweliadau â fferm wynt leol a dilyn hynny gyda ddiwrnod o weithgareddau ymarferol.

Windpower ChallengeRoedd y myfyrwyr yn ymweld â Fferm Wynt Castell Pill, ger Aberdaugleddau, i weld drostynt eu hunain sut mae tyrbinau yn gweithio yn eu hamgylchedd arferol. Mae’r safle, a agorwyd bedair blynedd yn ôl gan darparwr ynni adnewyddadwy ‘Infinergy’, gyda pedwar tyrbin o ddau fath gwahanol yn gweini a chyflenwi tua 1,700 o gartrefi.

Windpower ChallengeYna ymgasglodd grwpiau o’r tair ysgol yng Ngholeg Sir Benfro ar gyfer diwrnod her ynni gwynt. Gan weithio mewn timau cymysg, roedd yn rhaid iddynt ddylunio tyrbinau gwynt i wefru uwchgynnwysyddion, sydd yn ei tro yn cael eu defnyddio i bweru car.

Treuliodd y myfyrwyr y rhan fwyaf o sesiwn y bore yn gweithio allan y dyluniad gorau a lleoliad y llafnau i roi’r allbwn mwyaf. Yn y prynhawn, yr oeddent yn gweithio ar ddylunio car i wneud y model a fyddai’n teithio bellaf ar y pŵer a gyflenwyd.

nol i'r cychwynGwaith labordy yn Llanelli

Ysgol Gyfun y StradeYn y cyfamser… bu niferi fyfyrwyr Sir Gaerfyrddin yn cymryd golwg wahanol ar ffyrdd o leihau allyriadau carbon. Bu disgyblion blwyddyn 8 yn Ysgol Gyfun y Strade yn gwisgo cotiau labordy a gogls i archwilio sut y gallai carbon yn gael ei ddal cyn iddo fynd allan i’r atmosffer – efallai gyda sgwrwyr carbon ar geir.

Cyflwynodd eu athrawes, Hilary Cotterell y pwnc trwy glipiau ffilm, yn ogystal â thrafod hylosgi, allyriadau carbon ac ôl-troed carbon. Yna, gofynwyd i fyfyrwyr wneud eu hymchwil rhyngrwyd eu hunain cyn dechrau eu gwaith ymarferol.

Gan weithio mewn grwpiau bach, profodd y myfyrwyr gemegau amrywiol i weld pa un,os o gwbl, y gellid eu defnyddio i amsugno carbon deuocsi, gan gadw cofnodion cywir o’r holl newidiadau ym mhwysau y sylweddau.

Defnyddiodd y myfyrwyr y prosiect i ennill Gwobrau CREST, a llwyddodd pawb a gymerodd ran i gyrraedd y lefel ofynnol.

Gweld Gwyddoniaeth Cyf / Cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr / Cyfeiriad cofrestru: 8 Cilgant Sant Andreas, Caerdydd CF10 3DD / Rhif Cwmni: 07712605
dyluniad gwefan: www.word-smiths.co.uk