Croeso i Cylchlythyr STEM ar gyfer
Ysgolion Uwchradd yng Nghymru

Eisiau cael gwybod mwy am yr hyn sy’n digwydd yn ystod tymor y gwanwyn, adnoddau addysgol newydd, digwyddiadau, rowndiau newydd o grantiau a mwy…

Mae fersiynau mwy o rai (ond nid pob un) o’r lluniau yn y cylchlythyr hwn – cliciwch ar y llun bach i weld.

DysGwrdd yn Ysgol Uwchradd Eirias, Bae Colwyn ac Ysgol Rhiwabon

Trwy gyflwyniadau byr a bachog ar 15 a 16 Mai, roedd y cyfranogwyr yn rhannu profiadau o redeg gweithgareddau Clybiau STEM yn amrywio o goginio, Clybiau Eco, garddio, adeiladu tai gwydr, seryddiaeth a dylunio cychod rasiowedi eu pweru gan yr Haul.

Yn ogystal a chyflwyniadau’r athrawon, roedd ystod eang o ddarparwyr gweithgareddau yn bresennol yn rhoi trosolwg byr o sut y gallent gefnogi Clybiau STEM yn yr ysgol. Roedd rhain yn cynnwys cynrychiolwyr o Academi Beirianneg Brenhinol, Techniquest Glyndŵr, STEM Cymru, Green Power, y Sefydliad Peirianneg a Thechnoleg (IET) Adnoddau Faraday, ac Adran Cyfrifiadureg Prifysgol Glyndŵr. Hefyd roedd Llysgenhadon STEMyn rhoi cipolwg ar eu gwaith a sut y gallent gefnogi ac ennyn brwdfrydedd myfyrwyr mewn Clybiau STEM.

Mae fformat DysGwrdd yn sicrhau awyrgylch bywiog a deinamig ar gyfer rhannu syniadau, gofyn cwestiynau a gwneud cysylltiadau newydd.

Pryd fydd yn yr un nesaf? Gwyliwch y gofod hwn! 20 Mehefin Merthyr Tudful – gweler y wefan am fanylion pellach.

nol i'r cychwynLab mewn Lori

Lab in a LorryMae myfyrwyr Ysgol Gyfun Penglais, Aberystwyth wedi mwynhau ymweliad gan Lab mewn Lori – y labordy ffiseg symudol sy’n cael ei redeg gan y Sefydliad Ffiseg i gysylltu pobl ifanc yn y rhanbarth i wyddoniaeth. Cafodd disgyblion o Flynyddoedd 7 ac 8 gyfle i archwilio agweddau o wyddoniaeth drwy amrywiaeth o arbrofion ymarferol, gan gynnwys ymchwilio i wasgaru golau, cyseiniant a ffibrau optegol a sut i’w defnyddio.

Cynllun i ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o wyddonwyr a pheirianwyr 11-14 oed yw Lab mewn Lori yn cynnig y cyfle i archwilio gwyddoniaeth drwy arbrofion rhyngweithiol a grëwyd yn arbennig.

Mae rhaglen ‘Lab in a Lorry’ yn cynnwys dwy lori 44 troedfedd sydd wedi bod yn ymweld ag ysgolion, mudiadau ieuenctid, digwyddiadau mawr, a chymunedau yn rhad ac am ddim ar draws y DU ac Iwerddon ers dechrau 2005.

Mae pob lori wedi cael ei gosod gyda thair ardal labordy gwahanol lle gall grwpiau o hyd at chwech o bobl ifanc gymryd rhan ym mhob un o’r arbrofion sy’n hwyl ac yn llawn gwybodaeth. Mae’r rhaglen yn cael ei chyflwyno gan wirfoddolwyr – i gyd yn wyddonwyr a pheirianwyr – a gydag o leiaf un mentor gwirfoddol i bob chwe myfyriwr, mae pawb yn cael i rhoi cynnig ar wyddoniaeth arbrofol ac yn meddwl am yr annisgwyl a chwestiynau sy’n codi.

Mae Lab mewn Lori yng Nghymru yn bartneriaeth rhwng y Sefydliad Ffiseg a Llywodraeth Cymru. Mae Sefydliad Schlumberger yn bartner gymorth a darperir gwirfoddolwyr gan STEM Learning. Nod y Lab mewn Lori yw annog agweddau cadarnhaol tuag at wyddoniaeth ac i wneud gwyddoniaeth a pheirianneg yn fwy deniadol i bobl ifanc 11-14 oed.

Dywedodd llefarydd ar ran Sefydliad Ffiseg James Bamford: “Mar Lab mewn Lori yn brofiad gwych i bobl ifanc. Mae’n creu cyffro a chwilfrydedd mewn gwyddoniaeth drwy adael iddynt archwilio gwyddoniaeth arbrofol ar gyfer eu hunain gyda chymorth mentoriaid arbenigol.”

Meddai Edwina Hart, y Gweinidog dros yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth: “Mae Llywodraeth Cymru yn falch o gefnogi’r prosiect arloesol iawn sydd wedi’i gynllunio i wneud gwyddoniaeth yn gyffrous ac yn hwyl, yn ogystal â berthnasol iawn. Bydd cannoedd o ddisgyblion yng Nghymru yn elwa drwy gymryd rhan yn yr arbrofion ar y lori, ac rydym yn gobeithio y bydd yn annog llawer o fyfyrwyr i ddilyn pynciau STEM yn y dyfodol.”

Dywedodd yr Athro Syr Peter Knight, Llywydd IOP: “Mae myfyrwyr ysgol ledled Cymru yn mynd i gael profiad werth chweil. Mae’r profiad wedi cael ei gynllunio i roi blas go iawn o ba mor gyffrous y gall gwyddoniaeth arbrofol fod i fyfyrwyr.”

Gall ysgolion ofyn am ymweliad gan Lab mewn Lori yn www.labinalorry.org.uk, sydd hefyd yn cynnwys gwybodaeth am sut i ddod yn wirfoddolwr.

Roedd y digwyddiad yn Ysgol Penglais yn cael ei rhedeg gyda chymorth Llysgenhadon STEM a wirfoddolodd i helpu i arwain y myfyrwyr drwy’r arbrofion. Mae Lab mewn Lori hefyd yn ymweld ag ysgolion eraill yng Nghymru yn ystod tymor yr haf.

nol i'r cychwynRobotiaid yn barod

Robots readyMae grŵp o fyfyrwyr o Ysgol Syr Thomas Picton yn Hwlffordd yn rhoi cyffyrddiadau terfynol i’r robotiaid y maent wedi creu, yn barod ar gyfer Big Bang Cymru ym mis Gorffennaf. Mae’r Clwb Robotics yn Ysgol Syr Thomas Picton wedi gweithio gyda Technocamps i ddysgu’r sgiliau sydd eu hangen i adeiladu a rhaglennu eu robotiaid. Mae tri tîm ar wahân o fyfyrwyr wedi dylunio a rhaglennu y robotiaid i wneud tasgau penodol. Cymerodd deg o’r myfyrwyr ran yn y digwyddiad TeenTech yn Abertawe yn ddiweddar, i ddysgu mwy am yrfaoedd mewn gwyddoniaeth, peirianneg a thechnoleg. Mae TeenTech yn fenter sydd wedi ennill gwobrau a arweinir gan ddiwydiant wedi ei sefydlu gan Maggie Philbin a Chris Dodson i helpu myfyrwyr ysgol i werthfawrogi’r cyfleoedd sydd ar gael. Yn ystod y digwyddiad, bydd myfyrwyr o 30 o ysgolion gwahanol yn rhoi cynnig ar gyfres o arddangosiadau ymarferol a heriau, gan gynnwys hyfforddi gyda Chlwb Pêl-droed Abertawe ac Apps dylunio.

Llun: Un o’r myfyrwyr o Ysgol Syr Thomas Picton gyda robot y maent yn gobeithio fydd yn creu argraff ar ymwelwyr i Big Bang Cymru.

nol i'r cychwynDolenni i dudalennau newyddion Gweld Gwyddoniaeth

Oherwydd fod cymaint o straeon yn y cylchlythyr misol mae'n amhosibl i gynnwys rhestr cryno o weithgareddau, adnoddau, cystadlaethau, grantiau, cyfleoedd DPP a digwyddiadau yng nghorff y cylchlythyr.

Ond mae eitemau newydd yn cael eu hychwanegu at y tudalennau gwe - gallwch eu gweld drwy glicio ar y dolenni hyn:

nol i'r cychwynCipolwg Ymchwilydd yn Ysgol Gyfun Cynffig

Treevor Hay at CynffigYmwelodd Dr Trevor Gelli â Ysgol Gyfun Cynffig ym Mwrdeistref Sirol Pen-y-Bont yn ystod mis Mawrth. Roedd y Pennaeth Bioleg, Dr Varuni Rathkey wedi rhoi cais yn gofyn a fyddai modd i'w myfyrwyr Blwyddyn 11 a lefel A Bioleg i gwrdd gyda Llysgennad STEM a allai ddarparu cipolwg ar yrfaoedd mewn Gwyddorau Biolegol ar wahân i'r proffesiynau meddygol sy'n gyfarwydd iddynt.

Dyma oedd cais cyntaf Trevor fel Llysgennad STEM ac o gofio natur sensitif ei ymchwil i eneteg canser a defnyddio anifeiliaid mewn ymchwil, cyfarfu â Varuni cyn yr ymweliad er mwyn iddi gael cipolwg ar ei gyflwyniad.

Treevor Hay at CynffigRoedd hyn yn werthfawr iawn ac mae'r cyflwyniad terfynol yn enghraifft wych o sut i fynd i'r afael â materion o'r fath gyda chynulleidfa ifanc. Roedd ystyriaeth yn cael ei wneud ar gyfer unrhyw ddisgybl neu deulu â allai fod wedi cael eu heffeithio gan glefydau o'r fath.

Defnyddiwyd stratefaethau taclus i ymgysylltu a sicrhau fod y disgyblion yn rhan o'r ddeialog a oedd yn cymeryd lle a rhan o'r cyflwyniad hefyd.

Roedd y sesiwn yn cynnwys 'her' lle mae disgyblion yn gweld sleidiau microsgop a ddefnyddir mewn ymchwil gan Trevor, gan nodi y math o gelloedd canser y mae pob sleid gynnwys.

'Mwy os gwelwch yn dda!' oedd yr adborth gan Bennaeth Gwyddoniaeth yr ysgol!

nol i'r cychwynTeenTech Cymru

TeenTech CymruRoedd y digwyddiad TeenTech cyntaf yng Nghymru yn Stadiwm Liberty yn Abertawe yn syfrdanol. Drwy bartneriaeth gyda Technocamps oedd yn recriwtio yr ysgolion ac wedi helpu TeenTech i gyflwyno’r digwyddiad ar y diwrnod, cawsant y pleser o wylio myfyrwyr o 28 o ysgolion ar draws De Cymru yn archwilio technoleg arloesol a deall mwy am yr opsiynau yn y rhanbarth. Cafodd y digwyddiad ei arddangos ar BBC Cymru ar y newyddion canol dydd a newyddion nos – www.bbc.co.uk/news/uk-wales-22475389.

Roedd cymysgedd o ansawdd uchel o dechnolegau gwahanol iawn o ffotoneg i ddeunyddiau uwch-dechnoleg, argraffu 3D i argraffu gyda electroneg, dylunio app i ddylunio awyren. Ac wrth gwrs, y diweddaraf mewn technoleg cartref. Dim ond yn edrych ar ein lluniau ar y wefan TeenTech sydd angen. Diolch yn fawr iawn i’n grwp llywio am eu holl waith caled.

TeenTechCafodd y disgyblion y cyfle i brofi rhai sesiynau rhyngweithiol gwych gyda’r diwydiant awyrofod – a oedd yn awyddus i roi gwybod i’r bobl ifanc am y cynlluniau prentisiaethsy’n talu yn wych fel y rhai a gynhelir gan Airbus. Roeddem ni ein hunain yn cael ein syfrdanu i ddysgu pa mor fawr yw awyrofod yng Nghymru gyda dros 23,000 o bobl yn gweithio yn y diwydiant.

Mae’r athro yma yn crynhoi pam ein bod i gyd yn gweithio mor galed ar gyfer TeenTech: “Dim ond neges sydyn i ddweud wrthych fod ein plant wedi cael diwrnod anhygoel anhygoel dydd Iau. Daethant i ddweud wrthyf mai dyma oedd y trip gorau erioed ac fod y gwyddoniaeth a’r technolegyn anghredadwy. Diolch yn faw i chi.” Bel, Athrawes Ysgol Gyfun Penyrheol.

Diolch yn fawr i’r canlynol a ddarparu gweithgareddau o’r fath: Airbus, Activ Robots, Atkins, BBC Cymru, Prifysgol Bangor, Prifysgol Caerdydd, Cassadian, e-mpirical, Futureworks, JVC, IBM, Stadiwm Liberty, y GIG, Novalia, Raspberry Pi, Gweld Gwyddoniaeth, Prifysgol Abertawe, Ymddiriedolaeth Smallpeice, Canolfan Dechnoleg Sony UK, Gwyddor Chwaraeon, Technocamps, Cymru Rhyngweithiol.

nol i'r cychwynGweithdy Busnesau Bach

Byddai y Llysgenhadon STEM Anne a Peter King yn hoffi darparu gweithdy i ysgolion yn yr ardaloedd Casnewydd / Sir Fynwy ar sut mae cychwyn a medrau allweddol o redeg busnes bach. Byddent yn falch o weithio gydag athrawon ar ddatblygu a chyflwyno y gweithdy hwn. Bydd y cyflwyniad yn addas ar gyfer Blynyddoedd 7 i fyny a thua 50 munud o hyd. Yn y gweithdy maent yn edrych ar fusnesau bach a microfusnesau – maint y sector a phwysigrwydd busnesau bach i economi Cymru, cyfleoedd gyrfa mewn busnesau bach a microfusnesau, sut i ddechrau busnes bach neu ficrofusnesau – beth ydych chi’n ei angen a STEM a busnesau bach.

Nod y gweithdy yw sicrhau bod myfyrwyr yn llawer mwy ymwybodol o gyfleoedd mewn busnesau bach a microfusnesau, gan wneud cyswllt â busnesau bach lleol (fel ffocws ar gyfer dysgu a datblygu), gan ddefnyddio technoleg i weithio o gartref, ac ati

Am wybodaeth bellach cysylltwch gyda cenhadon@gweld-gwyddoniaeth.co.uk.

nol i'r cychwynWGGPh yn dod i Arfordir Gorllewin Cymru

Dathlwyd Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg ar hyd arfordir Gorllewin Cymru gydag ystod o weithgareddau ar gyfer disgyblion, myfyrwyr a’r gymuned ehangach, gyda llawer ohonynt yn cael eu cefnogi gan grantiau gan Lywodraeth Cymru drwy’r Academi Wyddoniaeth Genedlaethol.

Aberystwyth University’s Science FairAwyr glir a lleuad cilgant oedd y cefndir ar gyfer noson o weithgareddau Sersyllu a seryddiaeth yn Ysgol Uwchradd Tywyn. Rhoddodd staff a myfyrwyr o Adran Ffiseg Prifysgol Aberystwyth sioeau planetariwm 30 munud y tu mewn i’w Cromen chwyddadwy, ac roeddent yn barod y tu allan gyda’u telesgopau manylder uwch i dynnu sylw at cytserau a’r lleuadau ar y blaned Iau. Roedd myfyryr Seryddiaeth TGAU Blwyddyn 10 yr ysgol hefyd wrth law i drefnu ac esbonio gwahanol weithgareddau seryddiaeth. Rhan o’r ffordd drwy’r nos gosodasant allan ‘System Solar Papur Ty Bach’ i lawr y coridor, gan ddefnyddio ffrwythau o wahanol maint ar nifer penodol o daflenni o papur toiled i ffwrdd oddi wrth yr ‘Haul’, er mwyn dangos y meintiau cymharol a safleoedd y planedau.

Mwynhaodd disgyblion o 34 o ysgol gynradd ac uwchradd yng Ngorllewin Cymru ymweldiad â Ffair Wyddoniaeth Prifysgol Aberystwyth oedd wedi ei lleoli yn y Gawell Chwaraeon ar gampws Penglais. Mae’r digwyddiad blynyddol, a drefnir gan Ganolfan y Brifysgol ar gyfer Ehangu Cyfranogiad a Chynhwysiant Cymdeithasol, yn gyfle i fyfyrwyr a staff y Brifysgol, a sefydliadau lleol eraill, i gyflwyno agweddau ar eu gwaith ac ymchwil i ddisgyblion lleol mewn hygyrch, yn hwyl ac ymarferol ffordd. Dros dri diwrnod roedd y neuadd yn llawn cyffro wrth i’r disgyblion roi cynnig ar weithgareddau fel: cracio y cod RNA, gwneud peli cwstard, a gwylio mewn syndod canon fortecs mawr yn anfon modrwyau powdr uwch eu pennau. A oedd unrhyw un yn ddigon dewr i ddod yn agos at y python gwyn?

nol i'r cychwynRoboteg y Dyfodol yng Nghystadleuaeth Technocamps yn Llandudno

Bydd Technocamps yng Ngogledd Cymru yn cynnal cystadleuaeth ar 3 Gorffennaf, ‘Roboteg y Dyfodol’. Bydd yn cael ei gynnal yn Venue Cymru.

Bydd y pedwar canolfan Technocamps – Abertawe, Morgannwg, Aberystwyth a Bangor yn cynnal cystadleuaeth rhanbarthol ar yr un diwrnod. Bydd Abertawe a Morgannwg yn cynnal eu digwyddiad yn Big Bang Cymru, sy’n cael ei chynnal ym Mhrifysgol Morgannwg.

Mae 10 o ysgolion yn cymryd rhan, a bydd gan bob un eu gweithfan eu hunain. Bydd cylch cystadleuaeth yng nghanol yr ystafell fel y gall y cystadlaethau ddigwydd. Yr ysgolion yw: Ysgol Uwchradd Caergybi, Ysgol Uwchradd Bodedern, Ysgol David Hughes, Ysgol Friars, Ysgol John Bright, Ysgol Uwchradd Prestatyn, Ysgol Eifionydd, Ysgol Botwnnog, Ysgol St Gerard a Ysgol Glan Clwyd. Mae ysgolion eraill yn cael eu gwahodd i fynychu. I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch kim.jones@technocamps.com.

nol i'r cychwynLlysgenhadon STEM yn mynd i'r byd- gwaith!

Elisabetta at Cardinal NewmanCafodd dwy sesiwn anhygoel eu cyflwyno unwaith eto gan ein tîm o Lysgenhadon sy’n mynd i'r afael â'r Menter Ieithoedd mewn STEM. Y tro hwn roedd angen defnydd gwirioneddol eang o sgiliau amlieithog!

Susan-at-Ysgol-Dyffryn-TeifiYn Cardinal Newman, cyflwynodd Llysgennad Dr Elisabetta Canetta, Bioffisegydd ym Mhrifysgol Caerdydd, sesiwn yn canolbwyntio ar ddefnyddio ei dawn mewn Ffrangeg ac wrth gwrs ei Eidaleg brodorol. Dyma ymweliad gyda gwahaniaeth – cafodd y disgyblion i fynd i'r afael â iaith nad oeddent yn astudio a chyfieithu yr heriau mewn dwy iaith. Unwaith eto, cafwyd derbyniad da iawn, a galwodd y Prifathro i mewn i ddangos ei werthfawrogiad a mynegi ei gefnogaeth.

Yn Ysgol Dyffryn Teifi, y dasg oedd cyflwyno'r sesiwn i ddisgyblion cyfrwng Cymraeg sy'n astudio Ffrangeg ym Mlwyddyn 9.

Camodd Susan Jones, Peiriannydd Systemau yn Tata Steel, unwaith eto i'r bwlch ar gyfer yr her hon, ac yn Llandysul ddydd Llun diwethaf roedd yn bleser i weld pa mor ddiolchgar oedd yr athrawon i gynnal yr ymweliad a gweld hyder y disgyblion wrth gysylltu â Susan mewn dwy iaith Gelteg!

Gweld Gwyddoniaeth Cyf / Cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr / Cyfeiriad cofrestru: 8 Cilgant Sant Andreas, Caerdydd CF10 3DD / Rhif Cwmni: 07712605
dyluniad gwefan: www.word-smiths.co.uk