Croeso i Cylchlythyr STEM ar gyfer
Ysgolion Uwchradd yng Nghymru

Cyfle i gael gwybod mwy am yr hyn sy’n digwydd yn ystod tymor yr haf, cystadlaethau, adnoddau addysgol newydd, digwyddiadau, rowndiau newydd o grantiau a mwy…

A ydych yn cynnal gweithgareddau yn eich ysgol yn ystod Wythnos Dylunio a Thechnoleg 25-29 Mehefin, os felly beth am gysylltu â ni a gofyn am Llysgennad STEM i gefnogi’r digwyddiadau hyn?

Eleni, mae’r Big Bang Cymru 2012 ar 28 Mehefin yn yn Stadiwm Liberty, Abertawe. Mae hyn yn yn o brif ddigwyddiad STEM yng Nghymru ac yn awr yn derbyn cofrestriadau o ysgolion a cholegau. Gallwch gynnig prosiectau STEM eich myfyrwyr i mewn i’r Gystadleuaeth Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg (NSEC) / Peiriannydd Ifanc Prydain ac i rowndiau terfynol rhanbarthol ar gyfer CREST. Mae prosiectau cymwys yn cynnwys gwaith cwrs myfyrwyr neu brosiectau a gwblhawyd yn ystod amser cinio / clybiau ar ôl ysgol. Gall rhai myfyrwyr hefyd gynnig prosiectau sydd wedi eu cwblhau yn eu hamser eu hunain.

Os ydych yn cynllunio prosiect o unrhyw fath neu ddigwyddiad yn eich ysgol ac angen siaradwyr, gweithdai, cysylltiadau â’r byd go iawn, neu pâr arall o ddwylo, cysylltwch Gweld Gwyddoniaeth a gwnewch gais am Lysgennad STEM i ddod i helpu. Mae’r Rhaglen Llysgenhadon STEM AM DDIM i ysgolion. E bostiwch cenhadon@gweld-gwyddoniaeth.co.uk neu ewch i http://networking.stemnet.org.uk a chliciwch ar ‘CAIS AM LLYSGENNAD STEM’.

nol i'r cychwynMeddygaeth a Chemeg

Dr Joel Loveridge (Llysgennad STEM) yng nghwmni myfyrwyr Safon Uwch yn y diwrnod ‘Meddygaeth a Chemeg’. Digwyddodd hyn ar Ebrill 19 ym Mhrifysgol Abertawe. Ysgolion oedd yn cymryd rhan: Ysgol Gyfun Treforys; Ysgol Esgob Gore, Coleg Penfro, Coleg Sir Gâr, Coleg Gorseinon,Ysgol Dyffryn Aman a Choleg Castell-nedd.

Roedd y sesiynau yn seiliedig ar arddangosiadau ymarferol o addasiau o gysyniadau cemeg syml ym myd meddygaeth.

Datblygodd Joel arbrawf ar gyfer y disgyblion i brofi ‘wrin’ ar gyfer diabetes. Bu disgyblion yn profi cyfres o atebion sy’n cynnwys symiau amrywiol o glwcos, sy’n efelychu amodau bywyd go iawn a dulliau o brofi diabetes mewn cleifion. Yn ffodus, nid oes angen samplau wrin gwirioneddol pan ydych yn fferyllydd ymarferol!

nol i'r cychwynEirth, teirw a chlychau masnachu – yn her mathemateg anarferol

St John Lloyd SchoolMae myfyrwyr yn Ysgol St John Lloyd, Llanelli wedi cael blas ar y byd deliogyda nwyddau gydag ymweliad gan Sioe Deithiol Her Masnachu BP. Roedd y myfyrwyr angen defnyddio ystod o sgiliau mathemateg a chyfathrebu i fod yn llwyddiannus yn y gêm olew-fasnachu. Buont yn gweithio mewn timau – fel cyfrifydd, masnachwr,, cadeirydd a dadansoddwr marchnad – er mwyn penderfynu p’un ai i brynu neu werthu casgen o olew crai fel yr oedd cyfres o ddigwyddiadau yn datblygu drwy gyfrwng datganiadau newyddion ar-sgrîn.

Mae’r tîm o BP yn sicrhau fod y myfyrwyr yn ystyried yr ystod o gynhyrchion a wneir o olew crai cyn dechrau y gêm, a phwysigrwydd y cyflenwad a’r galw o ran pris. Maent hefyd yn trafod y gwahaniaeth rhwng y farchnad arth a marchnad tarw. Roedd rownd gynhesu i ddangos yr holl reolau … ac yna dechreuodd y masnachu. Mae cyflymder gweithio yn cynyddu’n raddol trwy gydol y sesiwn ddwy awr fel mae’r myfyrwyr amsugno gwybodaeth newydd – gan gynnwys trychinebau naturiol, economeg a gwleidyddiaeth -a gweithio allan yr effaith debygol, datrys y mathemateg i fasnachu eu olew i gyd o fewn 90 eiliad, cyn i’r gloch masnach ganu.

Thomas pIcton SchoolFelly, beth oedd barn y myfyrwyr? “Fe wnes i fwynhau’r datrys problemau, a gweithio fel tîm”, meddai un, oedd wedi bod yn chwarae rôl y cyfrifydd. “Amser … gwirioneddol nerfus” meddai dadansoddwr y farchnad. Dywedodd un arall ei fod wedi mwynhau y trafodaethau ynghylch sut y byddai’r newid mewn amgylchiadau yn effeithio ar y pris, ac a oedd yr adeg yn iawn i brynu neu werthu. “Fe wnes i fwynhau’r her”, meddai.

Bu mwy na dau gant o fyfyrwyr Blwyddyn 9 yn Ysgol Syr Thomas Picton yn Hwlffordd wedi cyfnewid gwersi arferol ar gyfer dwy awr o fasnachu gyda’r tîm BP. Disgrifiodd y myfyrwyr y gweithdy fel “hwyl”, “yn gyfle da i ddefnyddio mathemateg mewn sefyllfa go iawn” a dywedodd un oedd yn chwarae rôl y dadansoddwr marchnad “nad yw pethau wastad fel maent yn ymddangos!”

Mae’r sioe deithiol Her Masnachu BP wedi bod yn ymweld ysgolion ledled Gogledd a De Cymru ym mis Ebrill a Mai.

Dolenni i dudalennau newyddion Gweld Gwyddoniaeth

Oherwydd fod cymaint o straeon yn y cylchlythyr misol mae'n amhosibl i gynnwys rhestr cryno o weithgareddau, adnoddau, cystadlaethau, grantiau, cyfleoedd DPP a digwyddiadau yng nghorff y cylchlythyr.

Ond mae eitemau newydd yn cael eu hychwanegu at y tudalennau gwe - gallwch eu gweld drwy glicio ar y dolenni hyn:

nol i'r cychwynPrifysgol Abertawe – Dosbarthiadau Meistr Cenedlaethol Ffiseg Gronynnau

Roedd 179 myfyriwr 11 ysgol leol yn bresennol yn y Dosbarthiadau Meistr Cenedlaethol Ffiseg Gronynnau ym Mhrifysgol Abertawe.

Mae’r rhaglenni hyn sydd yn cael eu cyflwyno gan ffisegwyr gronynnau wedi bod yn ysgogol ac yn llawn gwybodaeth i filoedd o fyfyrwyr chweched dosbarth a’u hathrawon ac yn cyfleu rhai o’r cyffro o weithio mewn maes sy’n symud yn gyflym, lle mae arbrofion ar hyn o bryd yn cynnwys astudio gwrthfater a’r ymchwil am y tarddiad màs.

Mae yna hefyd gyfle ar gyfer profiad ymarferol o’r rhaglenni arddangosfa graffigol rhyngweithiol sy’ncael eu defnyddio gan ffisegwyr gronynnau yn y Peiriant Gwrthdaro Hadron Mawr, CERN, i chwilio am yr ‘Higgs Boson’, gan ddefnyddio meddalwedd ysgrifennu’n arbennig ar gyfer ysgolion. Mae’r dosbarthiadau yn rhoi cymorth rhagorol ar gyfer y deunydd ar Ffiseg Gronynnol sydd yn y cwricwlwm.

Am fwy o wybodaeth am y Dosbarthiadau Meistr Cenedlaethol Ffiseg Gronynnol ewch i http://www.particlephysics.ac.uk/teach/master-classes.html.

nol i'r cychwynGwyddoniaeth Hedfan

Mae 36 o fyfyrwyr o Flwyddyn 9 wedi bod yn cymryd rhan mewn prosiect gwyddoniaeth ymchwilio i wyddoniaeth hedfan. Mae’r myfyrwyr wedi cael eu tynnu allan o’r dosbarth mewn grwpiau bach i gwblhau Gwobr Efydd CREST – cynllun gwobrwyo sy’n cael ei redeg gan Gymdeithas Wyddoniaeth Prydain.

Mae myfyrwyr wedi ymchwilio i sut mae rocedi yn gweithio, y gwyddoniaeth y tu ôl i awyrennau papur ac wedi cael y cyfle i hedfan awyrennau a reolir o bell. Dywedodd Matthew Smith (9A1): “Mae’r wobr CREST yn rhywbeth gwahanol i wersi arferol. Mae’n braf iawn i fynd y tu allan, i wneud rocedi a dysgu rhywbeth newydd. Rydym wedi cael llawer o hwyl wneud rocedi a chael cystadlaethau i weld pa rai yw’r gorau.”

Nid yw wedi bod gystadlaeth i gyd – un o’r pethau gwych am y prosiect yw y byddant i gyd yn cael prosiect a gwblhawyd i gadw yn ogystal â gwobr ar wahân mewn gwyddoniaeth. Mae Kieran Brewer (9B1) yn crynhoi gan ddweud fod “CREST yn hwyl ond hefyd yn addysgol”.

Y flwyddyn nesaf bydd y myfyrwyr yn symud ymlaen i astudiaethau TGAU a bydd y wobr CREST wedi helpu i ddatblygu’r sgiliau sydd eu hangen ar y lefel hon. Mae Katie Hewett (9A1) eisiau astudio gwyddoniaeth dyfarniad triphlyg y flwyddyn nesaf. Dywedodd Katie: “Mae’r wobr CREST yn brofiad llawn hwyl ac mae wedi fy helpu fy mharatoi ar gyfer gwyddoniaeth dyfarniad triphlyg y flwyddyn nesaf”.

Mr Palmer (Cydlynnydd Dysgu Gwyddoniaeth – Ysgol Tonypandy)

nol i'r cychwynTanwydd ar gyfer y Dyfodol yn Ysgol y Gader

Fuels for the future at Ysgol y GaderFel rhan o’u gwaith ar adnoddau ynni, bu myfyrwyr blwyddyn 9 yn Ysgol y Gader, Dolgellau yn cymryd rhan mewn ‘Prosiect Grand Prix’ gyda’r nod o argyhoeddi eu cyfoedion y byddai tanwydd amgen penodol yn ennill y ras fel tanwydd ar gyfer y dyfodol. Bu cyfanswm o 70 o fyfyrwyr yn gweithio mewn grwpiau i ymchwilio i’r tanwydd a ddewiswyd ganddynt i’w ddefnyddio gan y ceir y dyfodol. Mae’r rhain yn cynnwys hydrogen, bio-nwy, dŵr, trydan, gwynt ac ynni’r haul. Bu bob grŵp yn dylunio a chynhyrchu arddangosfa poster mawr trawiadol ac adroddiad ysgrifenedig, a gafodd ei ddefnyddio mewn cyflwyniad o fanteision ‘eu’ tanwydd i weddill y grŵp blwyddyn.

Fuels for the future at Ysgol y GaderCyfathrebu y syniadau oedd canolbwynt y prosiect hwn, gan fod y myfyrwyr yn gweithio tuag at wobr Efydd CREST gyda cymorth grant mae’r ysgol wedi dderbyn gan Lywodraeth Cymru. Ar ôl clywed fanteision pob un o’r tanwyddau amgen, roedd angen i bob myfyriwr ysgrifennu hanes dychmygol ‘Grand Prix’ oedd yn cynnwys ceir wedi eu pweru gan y gwahanol danwyddau. Wrth i’r tywydd newid yn ystod y ras … pa gar fyddai yn dod i’r amlwg fel yr enillydd …?!

“Roedd y myfyrwyr wedi mwynhau gweithio ar y Prosiect Fformiwla 1/Grand Prix”, meddai Catrin Williams, athrawes Gwyddoniaeth yn Ysgol y Gader a gydlynodd y prosiect. “Roedd yn gyfle gwych i gyfuno Ffiseg a Chemeg mewn ffordd wirioneddol ddiddorol ac effeithiol, ac i weld y myfyrwyr yn datblygu agweddau a dealltwriaeth wrth iddynt ymchwilio i ddulliau gwahanol. Cawsom drafodaethau dosbarth cyfan, gyda phob grŵp yn cefnogi y math o danwydd a ddewiswyd ganddynt; roedd yr angerdd a ddangoswyd gan rai myfyrwyr yn rhyfeddol, ac ar adegau yn eithaf difyr i wylio! Byddwn yn sicr yn cynnal y prosiect hwn eto y flwyddyn nesaf.”

nol i'r cychwynYsgol Uwchradd Y Rhyl yn targedu gwyddonwyr yn Nhymor y Barbeciw

Rhyl High School Cafodd pedwar o wyddonwyr eu targedu gan ddosbarth 8H1 o Ysgol Uwchradd Y Rhyl yn heulwen tanbaid Mai. Cofrestrodd Dan Street, Pennaeth Gwyddoniaeth, Ysgol Uwchradd Rhyl ei ddosbarthiadau ar gyfer tri sesiwn o ‘I’m a Scientist, In the Zone!’ – Digwyddiad RHAD AC AM DDIM ar-lein lle mae myfyrwyr yn rhyngweithio gyda gwyddonwyr go iawn,ac wedyn yn pleidleisio ar y diwedd mewn arddull tebyg i X-Factor.

Roedd gosod myfyrwyr yn erbyn y gwyddonwyr mewn rownd byw a dwys o sgyrsiau cyflym byw ar-lein, lle roedd myfyrwyr yn cael y cyfle i ofyn i wyddonwyr yr holl gwestiynau y maent eisiau, yna pleidleisio dros eu hoff gwyddonydd i ennill gwobr o £ 500 i gyfleu eu gwaith gyda y cyhoedd.

Rhyl High School Mae’r sesiwn yn dod gyda adnoddau dosbarth i baratoi athrawon a myfyrwyr ar gyfer sgyrsiau cynhyrchiol ac mae’r myfyrwyr yn y Rhyl wir wedi mwynhau y profiad arbennig sydd wedi codi rhai cwestiynau ardderchog fel ‘beth sy’n achosi i chi faglu?’ a ‘pham y mae pobl yn cymryd steroidau chwaraeon?’

“Roeddwn i’n meddwl wefan ‘I’m a Scientist’ yn dda iawn gan ein bod yn gallu cael atebion da gan wyddonwyr go iawn. Gofynnais beth yw pwysau’r cwmwl?” – Jack.

“Rwy’n credu ei fod yn ddiddorol iawn ac yn brofiad gwahanol gan nad yw llawer o bobl yng Ngogledd Cymru wedi gwneud hyn. Mae gwyddonwyr yn eithaf defnyddiol gan gymryd i ystyriaeth eu bod wedi cael llawer o gwestiynau i’w hateb, ond rwyf yn meddwl roedd angen i ni ymchwilio mwy i gefndir y gwyddonwyr er mwyn gweld pa wyddoniaeth maent yn arbenigo ynddo.” – Shaylee.

“Mae wedi bod yn dda; Byddwn i’n bendant yn ei wneud eto” dywedodd Dan Street. “Roedd yn werth gwneud y gwaith paratoi i gadw ffocws myfyrwyr ac roedd ganddom ni un disgybl oedd yn absennol o’r ysgol a oedd yn gallu ymuno mewn o gartref hyd yn oed.”

Fel ‘I’m a Scientist’ yn cael ei gynnal dros 10 wythnos gyffrous, yn llawn hwyl, rhwng mis Ebrill a Gorffennaf 2012, erbyn i chi ddarllen hwn, byddwch wedi colli eich cyfle i gofrestru. Ond peidiwch ag oedi, cynlluniwch ymlaen llaw i ymuno yn y digwyddiadau y flwyddyn nesaf – gan gofrestru ar http://imascientist.org.uk!

Mae ‘I’m a Scientist, in the Zone!’ yn rhan o brosiect Yn y Parth ‘In the Zone’ gan Ymddiriedolaeth Wellcome ‘Wellcome Trust’.

nol i'r cychwynWythnos Ddŵr Oxfam

Mae wythnos Ddŵr Oxfam yn rhoi cyfle i bobl ifanc i ddysgu am faterion byd-eang, datblygu eu sgiliau a gwerthoedd fel dinasyddion byd-eang gweithredol, a gwneud gwahaniaeth i’r byd.

Mae pobl ifanc yn cael eu hannog i Ddysgu Meddwl a Gweithredu. Wrth iddynt ddysgu am ddŵr, mae myfyrwyr yn cael eu hysbrydoli i gymeryd camau! Cofrestrwch nawr ar gyfer 2012.

Cystadleuaeth ‘Water for Life’ 2012

Afon Taf HS posterMae’r gystadleuaeth wedi cau erbyn hyn! Diolch yn fawr am eich cynigion gwych.

Rydym wedi cael posteri, cyflwyniadau, caneuon a fideos yn dangos i ni faint mae disgyblion sy’n cymeryd rhan yn yr Wythnos Ddŵr wedi dysgu am Niger a phwysigrwydd dwr glân.

Rydym wedi ein synnu gan y creadigrwydd a’r gwaith caled sydd yn amlwg ym mhob un o’r ceisiadau. Mae’n wych gweld disgyblion yn dangos beth maen nhw wedi ei ddysgu a dechrau meddwl am bwysigrwydd dŵr glan ar draws y byd. Gobeithiwn fod eich disgyblion wedi mwynhau cymryd rhan yn y gystadleuaeth a nawr yn edrych ymlaen at fod yn weithgar a bod yn rhan o newid yn ystod eich Wythnos Ddŵr!

Ysgol Afon Taf

Mae’r dosbarth hwn o ddisgyblion 15 oed wedi gwneud posteri gwych sy’n dangos pa mor bwysig yw dŵr glân, a thynnu sylw at y diffyg mynediad i ddŵr glân yn Niger, o’i gymharu â sut rydym yn defnyddio dŵr yn y DU.

Gweld Gwyddoniaeth Cyf / Cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr / Cyfeiriad cofrestru: 8 Cilgant Sant Andreas, Caerdydd CF10 3DD / Rhif Cwmni: 07712605
dyluniad gwefan: www.word-smiths.co.uk