Croeso i Cylchlythyr STEM ar gyfer
Ysgolion Uwchradd yng Nghymru

Eisiau cael gwybod mwy am yr hyn sy’n digwydd yn ystod tymor yr hydref, cystadlaethau, adnoddau addysgol newydd, digwyddiadau, rowndiau newydd o grantiau a mwy…

nol i'r cychwyn Cynllun grant ar gyfer Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg Cymru

Beth yw’r cynllun grant ar gyfer Cymru?

Mae Cymdeithas Wyddoniaeth Prydain wedi derbyn cyllid gan Lywodraeth Cymru i ddosbarthu grantiau i ysgolion a sefydliadau i gynnal digwyddiadau a gweithgareddau yn ystod Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg. Rydym yn cynnig o £200 grant i ysgolion a £350 i sefydliadau.

Ydych chi’n gymwys?

Gall pob ysgol a sefydliad sydd wedi’u lleoli yng Nghymru wneud cais. Bydd sylw arbennig yn cael ei roi i ysgolion penodol a mathau o ddigwyddiad. Gweler rhagor o fanylion yn www.britishscienceassociation.org/welshgrant.

Pedwar cam i wneud cais

  1. Ewch i www.britishscienceassociation.org/welshgrant.
  2. Edrychwch ar ein hadnoddau ar-lein rhad ac am ddim i helpu gyda chynllunio gweithgaredd.
  3. Llenwch y ffurflen ar-lein cyn y dyddiad cau, 11 Ionawr, 2013.
  4. Os oes angen help arnoch, cysylltwch â Liz Terry, Swyddog Rhanbarthol ar gyfer Cymru ar 029 2080 1644, wales@britishscienceassociation.org.

Am ragor o fanylion am y grantiau a’r adnoddau ar gyfer WGGPh cofrestrwch yn www.britishscienceassociation.org/user/register?type=event-organiser.

nol i'r cychwynDolenni i dudalennau newyddion Gweld Gwyddoniaeth

Oherwydd fod cymaint o straeon yn y cylchlythyr misol mae'n amhosibl i gynnwys rhestr cryno o weithgareddau, adnoddau, cystadlaethau, grantiau, cyfleoedd DPP a digwyddiadau yng nghorff y cylchlythyr.

Ond mae eitemau newydd yn cael eu hychwanegu at y tudalennau gwe - gallwch eu gweld drwy glicio ar y dolenni hyn:

nol i'r cychwyn Cystadleuthau y Gymdeithas Bioleg

Socirety of Biology logoMae amser o hyd i gofrestru! Os ydych yn athro ysgol, efallai y bydd gennych ddiddordeb yng Nghystadleuthau y Gymdeithas Bioleg sy’n cael eu cynnal ar gyfer myfyrwyr ysgol:

nol i'r cychwynGwobrau CREST yng Nghymru Grantiau 2012/13

CREST logoGall ysgolion a cholegau wneud cais am grant o hyd at £250 i gefnogi CREST. Mae holl ysgolion a cholegau Cymru yn gymwys i wneud cais. Mae’r ffurflen gais yn gofyn am wybodaeth am y math o ysgol, ond bydd ceisiadau’n cael eu hasesu ar sut y bwriedir defnyddio yr arian yn unig.

Mae’r rhaglen Gwobr CREST yn cael ei rhedeg gan y British Science Association, sy’n cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru – drwy’r Academi Wyddoniaeth Genedlaethol – i gydlynu a chynyddu gweithgareddau yn ysgolion Cymru.

Dyddiadau cau

nol i'r cychwynYsgol Lewis Pengam yw ennillwyr yr Arolwg Clybiau STEM

Data Harvest logoLlongyfarchiadau i Ysgol Lewis Pengam sydd wedi ennill y gwobr Arolwg Clybiau STEM. Diolch i ‘Data Harvest’, a noddodd y gystadleuaeth darparu pecyn rheoli cyfrifiadurol K’NEX.

Mae’r ysgol yn gwerthfawrogi manteision clybiau ar ôl ysgol ac yn eu gweld fel rhan bwysig o’r diwrnod ysgol. Dywedodd David Eyles a Neale Watkins (athrawon ffiseg) sydd yn rhedeg Clybiau seryddiaeth a chlybiau Roboteg. “Mae’r clwb seryddiaeth wedi galluogi disgyblion i archwilio ffiseg y tu hwnt i’r cwricwlwm. Mae’r brwdfrydedd dros wyddoniaeth yn yr ysgol wedi cynyddu’n sylweddol oherwydd y cyfle y mae’r disgyblionyn ei gael – does dim terfyn!” Mae’r ysgol bellach yn cynllunio sut i wario’r wobr ariannol o £250 ar adnoddau ar gyfer y clybiau STEM. “Byddwn yn asesu sut y gall yr arian gael ei wario orau dros y gwyliau Diolch i chi unwaith eto.”

nol i'r cychwynI farchnad, i farchnata i werthu tomatos…

Felly, pan fyddwch yn byw ar ben mynydd yn Nepal ac rydych yn awyddus i anfon eich tomatos i’r farchnad ar y gwaelod, sut mae gwneud hyn heb eu gwasgu nhw? Hwn oedd y broblem a osodwyd i ddisgyblion Blwyddyn 8 Ysgol Uwchradd Dewi Sant yn Saltney, pan fo athrawon penderfynu dod a chynaliadwyedd, dylunio cynnyrch a datrys problemau at ei gilydd ar eu Diwrnod Gweithgareddau yn ystod mis Tachwedd.

Ar ôl cynnal llawer o ddigwyddiadau llwyddiannus tu allan i’r amserlen yn y gorffennol, penderfynnodd Ysgol Uwchradd Dewi Sant gysylltu gyda eu Cefnogwr STEM Learning lleol i ddod â rhai syniadau newydd a’u helpu i baratoi ymlaen llaw. Tynnwyd eu sylw at Her Practical Action – Sialens Gwasgu Tomatos, sialens ymarferol a gweithgaredd yn seiliedig ar broblem gludiant wirioneddol sy’n wynebu ffermwyr yn byw ar y mynyddoedd Nepal. Mae’n herio myfyrwyr i ddysgu am broblem a datrys her peirianneg o fywyd go iawn. Gan fod yr athrawon eisoes wedi penderfynu ar thema cynaliadwyedd, roedd gweithgaredd o’r pecyn adnoddau ysgol Practical Action yn ffitio’n berffaith.

Roedd myfyrwyr wrth eu bodd yn datrys yr anawsterau o gael ffrwythau meddal a llysiau i’r farchnad heb golli unrhyw un, heb eu difrodi a thrwy ddefnyddio deunyddiau mewn ffordd greadigol ac arloesol. Mae’r gweithgaredd yn ffocysu myfyrwyr ar y broses o ddylunio ac roedd yn hwyl ond mae hefyd wedi cael diben pwysig.

Roedd yr ysgol hefyd wedi gwahodd Llysgennad STEM i ymuno â’r diwrnod – mae gwirfoddolwyr o ddiwydiant lleol yn dod â dimensiwn ychwanegol i ddigwyddiadau mewn ysgolion drwy gyfrannu eu profiad gyrfa eu hunain ac yn cynnig safbwynt gwahanol. Drwy hyn, mae myfyrwyr yn cael cymaint o gyfleoedd â phosibl i ymgysylltu â phobl o waith o bob math.

Dywedodd Dawn Ellis, Athrawes Technoleg. “Roedd hyn yr union beth oedd angen ar yn hwb mawr i’r dydd – roedd pawb yn cymryd rhan i wneud rownd derfynol gyffrous i’n cystadleuaeth i wneud y dyfais cludiant tomatos cyflymaf a chryfaf gyda rhai dyluniadau arloesol iawn a dulliau clyfar o ddatrys problemau. Roedd yn ddiwrnod llwyddiannus iawn ac roedd y plant wrth eu boddau.”

Mae’r Her Gwasgu Tomatos cyfan yn barod i’w ddefnyddio mewn dosbarth neu fel rhan o ddigwyddiad arbennig, yn hollol hyblyg ac yn dod gyda fideos, delweddau, tystysgrifau, ffeithiau ychwanegol am domatos, (gan gynnwys jôcs!) ac yn gweithio yn wych fel Prosiect CREST mewn diwrnod. Mae mwy o heriau i ysgolion ar y wefan Practical Action, gan gynnwys adnoddau dwyieithog.

nol i'r cychwynSprekens Sie Wissenschaft?

Jana WittDaeth mwy o ddiddordeb gan y cyfryngau pan aeth y Llysgennad Jana Witt i Ysgol Gyfun Y Bontfaen i gynnal sesiwn wych fel rhan o'n prosiect partneriaeth gyda CILT Cymru.

Roedd Jana wedi datblygu amserlen awr a hanner oedd yn cynnwys cyflwyniad o'i chefndir hi, yna disgyblion yn gofyn cwestiynau mewn Almaeneg ac yn olaf dau her rhyngweithiol ymarferol.

Roedd ITV Cymru a BBC Cymru yno yn ffilmio'r sesiwn a bu canmoliaeth uchel gan bawb. Roedd y disgyblion wedi mwynhau'n fawr a'r teimlad ymysg yr athrawon gwyddoniaeth a ieithoedd modern oedd ei fod wedi rhoi mewnwelediad iddyn nhw ac i'r disgyblion i ystod o yrfaeodd.

Jana WittRydym yn llongyfarch pob un o'n Llysgenhadon sydd yn ymwneud â'r prosiect ac, fel gyda pob Llysgennad, mae'r ansawdd a'r effaith yn cael ei broffilio yn ehangach nag erioed.

Bydd yr hanes ar y teledu dros yr wythnos nesa a byddant yn dilyn y stori gyda Llysgenhadon eraill.

Dywedodd Cilt Cymru a'r athrawes Emma Green: "Jana – Dwi am eich llongyfarch ar eich sesiwn wych heddiw. Roedd cymaint o amrywiaeth fel bod yn cadw diddordeb y disgyblion. Roedd hi wir yn fraint i mi fod yno! Roedd y bore wedi ei gyflwyno'n hynod o dda ac yn rhoi digon i ysgogi'r disgyblion i feddwl. Diolch yn fawr iawn am yr holl waith a'r amser aeth I mewn I baratoi'r sesiwn. Mae'n bendant wedi talu! Heb os nac oni bai, roedd y sesiwn wedi cyrraedd ei nod o wneud i'r disgyblion sylweddoli eu bod yn gallu cyfathrebu mewn Almaeneg a Ffrangeg mewn cyd-destun real."

nol i'r cychwynNid yw mathemateg yn Ddiwedd y Byd

Roedd 21 Rhagfyr, 2012 yn marcio diwedd y Calendr Mayan, yn cyhoeddi ymddangosiad Bolon Yokte Kuh, Duw Mayan y Rhyfel.

SciEnts logoFodd bynnag, gan ein bod i gyd yn dal o gwmpas yn 2013, efallai y byddwch am ddechrau cynllunio eich gweithgareddau ar gyfer Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg yn gynnar ym mis Mawrth. Ni allwn warantu y ymddangosiad Mayan Rhyfel Dduw, ond bydd y criw SciEnts o ddiddanwyr gwyddoniaeth yn hapus i ymddangos yn eich ysgol neu ddigwyddiad, ac mae’n cynnwys sawl un a all esbonio pam mae mathemateg y Mayans yn anghywir.

Tu ôl i bob gwyddonydd mawr mae Brenhines y Gwyddorau amathemateg, ac mae’r criw SciEnts yn cynnwys pum berfformiwr gyda sioe penodol ar fathemateg. Gall Rob Eastaway arddangos triciau darllen eich meddwl sy’n seiliedig ar fathemateg o’i lyfrau niferus, Colin Wright ddangos mathemateg o jyglo, ac mae Bubblz y Clown Mathemateg yn cyflwyno mathemateg i gynulleidfaoedd iau. Yn olaf mae Ian Dunne a David Hall defnyddio’r pŵer y theatr i ddweud stori o fathemateg sy’n swyno ac yn ennyn diddordeb cynulleidfaoedd o unrhyw oedran neu allu.

Mae dod â diddanwr mathemateg i’ch ysgol yn ffordd hynod o gost-effeithiol o cyfoethogi pwnc y mae myfyrwyr weithiau’n ei chael yn anodd ymgysylltu â. Gwnewch chi y mathemateg!

nol i'r cychwynSer syllu yng Nghoed y Brenin

Mewn coedwig yn rhywle yng Ngogledd Cymru – Dydd Iau 20 Rhagfyr, 2012

Os ydych wedi mynd i lawr i’r coedwig y noson honno… roeddech yn sicr o gael eich synnu! yng Nghoed y Brenin ger Dolgellau, roedd Comisiwn Coedwigaeth Cymru yn cynnal sesiynau Ser syllu yn cael eu harwain gan aelodau o Adran Ffiseg Prifysgol Aberystwyth.

StargazingYn ogystal â dod â detholiad o delesgopau diffiniad uchel, bu y darlithwyr ac israddedigion yn gosod Dom Ser cludadwy yng nghaffi y ganolfan ymwelwyr, lle cyflwynodd y myfyrwyr daith o gwmpas ein system solar a thu hwnt. Yn agored i bawb,denodd y noson ystod eang o sersyllwyr awyddus o bob oedran, gan gynnwys disgyblion o Ysgol y Gader, Dolgellau a grŵp fyfyrwyr Bl 11 TGAU Seryddiaeth o Ysgol Uwchradd Tywyn.

Uchafbwynt arall y noson oedd sgwrs ddarluniadol gan Dr Huw Morgan o Brifysgol Aberystwyth, a amlinellodd ei ymchwil arloesol ar dornados sy’n dod i’r amlwg o wyneb yr haul. Hudodd Huw y gynulleidfa gyda chlipiau fideo o dornados a gymerwyd gan delesgop ar loeren Arsyllfa Solar Dynamic, gan nodi bod rhai o’r tornados yn sawl gwaith maint y Ddaear! Ac am y sersyllu… wel, fel sy’n digwydd yn aml, roedd y gorchudd cwmwl braidd yn drwchus a dim ond un seren oedd i’w gweld, er yn ddiflanedig. Fodd bynnag, profodd y noson i fod yn gyfle gwych i ddisgyblion yr ysgolion lleol gael cyfle i gyfarfod, a sgwrsio â myfyrwyr prifysgol – nifer ohonynt yn Llysgenhadon STEM – am eu cynlluniau ar gyfer astudiaethau yn y dyfodol a gyrfaoedd ar ôl TGAU!

Am fwy o wybodaeth am sut i drefnu eich digwyddiad Sersyllu eich hunan ewch i dudalen we BBC Stargazing Live.

Gweld Gwyddoniaeth Cyf / Cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr / Cyfeiriad cofrestru: 8 Cilgant Sant Andreas, Caerdydd CF10 3DD / Rhif Cwmni: 07712605
dyluniad gwefan: www.word-smiths.co.uk