Croeso i Cylchlythyr STEM ar gyfer
Ysgolion Cynradd yng Nghymru

Eisiau cael gwybod mwy am yr hyn sy’n digwydd yn ystod tymor y gwanwyn, adnoddau addysgol newydd, digwyddiadau, rowndiau newydd o grantiau a mwy…

Arbrofion, drama, hanes, a Dalek – i gyd yn helpu i lansio Wythnos Wyddoniaeth help!

NSEW

NSEW

NSEW

NSEW

NSEW

NSEW

Ffeithiau gwyddonol a ffuglen gwyddonol; y gorffennol, y presennol a'r dyfodol i gyd yn dod at ei gilydd yn lansiad Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg Cymru.

'Roedd y Senedd yn brysur iawn gyda gwyddonwyr ac arbrofion … plant ysgolion cynradd yn arddangos ac esbonio rhywfaint o'u gwaith; roedd gwyddonydd Fictoraidd mwyaf Cymru yno; roedd gweithdai; a Dalek melyn maint llawn.

Lansiwyd yr wythnos gan Eluned Parrott AC, gan ddweud wrth y plant na ddylent roi'r gorau i ofyn pam. "Y diwrnod y byddwn yn rhoi'r gorau i ofyn pam yw pan fyddwn wedi rhoi'r gorau i ddysgu am y byd … ac yn rhoi'r gorau i ddyfeisio", meddai.

Creodd Theatr Na n'Og wers wyddoniaeth ar gyfer y plant, gan yr anturiaethwr Fictoraidd a gwyddonydd Alfred Russel Wallace, a ddatblygodd ei ddamcaniaeth ei hun o esblygiad ar yr un pryd â Charles Darwin. Roedd hefyd cyfle iddynt gymryd rhan mewn gweithdy chwilod, a'i cymryd ar daith o amgylch adeilad y Senedd.

Cafodd lansiad Wythnos Genedlaethol Gwyddoniaeth a Pheirianneg yng Nghymru ei drefu gan Gymdeithas Wyddoniaeth Prydain trwy Gweld Gwyddoniaeth, gyda chefnogaeth gan y Sefydliad Ffiseg a'r Gymdeithas Gemeg Frenhinol.

Llawer o ddiolch i'r disgyblion a staff o Ysgol Gynradd St Paul, Ysgol Gynradd Lansdowne, Ysgol Gynradd Romilly, Ysgol Gynradd y Rhws, Ysgol Gynradd Tregatwg, Ysgol Gynradd Ynys y Barri, Ysgol Pencae a Ysgol Kings Monkton am wneud y lansiad yn ddigwyddiad mor arbennig.

nol i'r cychwynDolenni i dudalennau newyddion Gweld Gwyddoniaeth

Oherwydd fod cymaint o straeon yn y cylchlythyr misol mae'n amhosibl i gynnwys rhestr cryno o weithgareddau, adnoddau, cystadlaethau, grantiau, cyfleoedd DPP a digwyddiadau yng nghorff y cylchlythyr.

Ond mae eitemau newydd yn cael eu hychwanegu at y tudalennau gwe - gallwch eu gweld drwy glicio ar y dolenni hyn:

nol i'r cychwynAr Daith 'Gofynnwch wrth Wallace'

You Should Ask WallaceGyda'r perfformiad cyntaf yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru yng Nghaerdydd, mae'r sioe un dyn 'Gofynnwch wrth Wallace' gan Theatr Na Nog, yn cychwyn ar daith o amgylch y byd. Noddir y daith gan yr Academi Wyddoniaeth Genedlaethol ac mae'r trefniadau yn cael eu gwneud gan Gweld Gwyddoniaeth, a bydd y sioe, yn dathlu bywyd un o ddynion mwyaf deallus Cymru yn y 19eg ganrif – Alfred Russel Wallace (1823-1913).

Mae'r daith eisoes wedi ymweld Ysgol Gynradd St Pauls, Ysgol Gynradd Lansdowne, Ysgol Gynradd St Phillip Evans, Ysgol Gynradd Romilly, Ysgol Gynradd Y Rhws, Ysgol Gynradd Tregatwg, Ysgol Gynradd Ynys Y Barri,Ysgol, Kings Monkton, Ysgol Pencae, Ysgol St Cyres, Ysgol Uwchradd Pontypridd, Ysgol Uwchradd Gatholig St Josephs, Ysgol Glan Clwyd, Ysgol Maes Garmon, Plas Coch, Ysgol ID Hooson, Ysgol Uwchradd St Brigids ac Ysgol Uwchradd Penarlâg.

Ioan Hefin, yw seren "Gofynnwch wrth Wallace ac mae wrth ei fodd gyda'r ymateb y mae y ddrama wedi derbyn hyd yn hyn: "Mae'r daith yn mynd yn dda iawn ac rydym wedi derbyn croeso cynnes yn yr holl leoliadau Mae'r plant wedi ymateb yn yn dda ac rydym wedi cael cwestiynau diddiwedd gan y disgyblion sy'n mynd i brofi bod y sioe wedi cael effaith ar y cynulleidfaoedd ifanc." Ychwanegodd: "Nid yw'r sioe wedi ei greu yn benodol ar gyfer y genhedlaeth iau, ond mewn un ffordd neu'r llall, mae'n gweithio Mae yna rywbeth am hanes Alfred Russel Wallace sy'n dal dychymyg unrhyw un sydd wedi meddwl am fynd ar antur neu ar genhadaeth i ddod o hyd i rywbeth newydd, neu wedi ymdrechu i ymweld â lle newydd a pheryglus. Alfred Russel Wallace oedd yr Indiana Jones!"

Esboniodd Ioan ei fod wrth ei fodd i ymgymryd â rôl o'r fath. "Rwy'n wrth fy modd yn ceisio ail greu hanes bywyd Alfred Russel Wallace. Mae'n anrhydedd i actor i ailgreu enw mawr yn y byd dramatig. Dyma fy enw mawr i! I mi, mae Alfred Russel Wallace yn golygu mwy i mi na cael y cyfle i chwarae Hamlet, Vanya neu Cesar."

Mae 'Gofynnwch wrth Wallace' yn mynd ar daith o amgylch ysgolion yn Ne a Gogledd Cymru, cyn mentro i theatrau ar draws Cymru, Lloegr, Rio de Janeiro a Singapore ar ddiwedd 2013.

nol i'r cychwyn'Darganfod Ein Lle yn y Bydysawd'

Dydd Mawrth 14 Mai 2013, 9.15am-3.15pm. Swyddfeydd Gwasanaeth Cynhadledd Prifysgol, Parc Busnes Llanelwy, Llanelwy LL17 0DJ

Dydd Iau 16 Mai, 2013, 9.15am-3.15pm. Canolfan ACE2, Gorsaf Bwer Aberthaw, The Leys, Aberddawan, Y Barri CF62 4ZW

EU-UNAWE logoMae UE-UNAWE (Ymwybyddiaeth y Bydysawd) y DU yn rhan o brosiect addysgol Ewropeaidd gyda'r Ganolfan ar gyfer y DU wedi ei leoli yn Arsyllfa Armagh. Rydym yn anelu at ddefnyddio'r harddwch ac ysblander y Bydysawd i ysbrydoli plant ifanc (4 i 11 oed) yn enwedig y rhai o gefndir difreintiedig i ddatblygu mwy o ddiddordeb mewn pynciau STEM (Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg). Rydym hefyd yn anelu at ehangu eu meddyliau ac ysgogi ymdeimlad o berthyn i gymuned ehangach Ewropeaidd a ledled y byd yn rhyngwladol.

Mae'r cwrs wedi ei anelu at athrawon cynradd a dyma'r tro cyntaf iddo gael ei gynnig i athrawon yng Nghymru. Dim ond 16 o lle sydd ar gael ac ame angen cysylltu mor fuan a syy'n bosib i sicrhau lle.

Bydd y cwrs yn cael ei ganslo os oes llai na 12 o bobl yn gymwys. Dim ond un ymgeisydd o bob ysgol os gwelwch yn dda ac yn ddelfrydol y Cydlynnydd Gwyddoniaeth / WAU.

Os bydd angen, bydd yr Arsyllfa Armagh cyn talu costau cyflenwi am y dydd (cyfradd unffurf o £160) a bydd cinio ar gael. Os hoffech wneud cais am le ame angen cysylltu ar Libby MacKearney Lmk@arm.ac.uk. Gan nodi y canlynol yn yr e bost:

Byddaf yn cydnabod pob ymateb ar ddydd Llun 29 Ebrill i gadarnhau eich lle a bydd yn atodi ffurflen clawr is ar gyfer hawlio yn ôl y £160. Rydym yn ad-dalu hyn ar ôl i chi fynychu y cwrs.

nol i'r cychwynLlwyddiant Big Bang@EESW!

Big Bang logoGall ysgolion sydd â diddordeb mewn mynychu Y Glec Fawr Ger Fi… ar 3 Gorffennaf 2013 ym Mhrifysgol Morgannwg gofrestru ar lein neu cysylltu am fwy o fanylion â Isobel.Brown@careerswalesgyrfacymru.com. Mae cefnogaeth ar gyfer cludiant i ysgolion sy'n gweithio gyda Tîm Ehangu Cyfranogiad, Prifysgol Morgannwg.

Penglais SchoolEleni, am y tro cyntaf wedi ymestynodd y Cynllun Addysg Peirianneg Cymru eu Diwrnod Cyflwyniad Blynyddol i gynnwys The Big Bang @ EESW mewn cydweithrediad â Gyrfa Cymru. Cynhaliwyd y digwyddiad yn Venue Cymru ar 4 Mawrth 2013 ac budros 150 o fyfyrwyr Blwyddyn 12 yn cymryd rhan yn y gystadleuaeth Glec Fawr, ar pum tîm sydd wedi eu dewis i fynd drwodd i 'The Big Bang Fair 2014' oedd Ysgol Penglais, Ysgol Uwchradd Treffynnon, Ysgol Uwchradd John Summers, Ysgol Friars Tîm 1 ac Ysgol Friars Tîm 2.

Roedd yn digwyddiad hefyd yn fodd i gynnal Cystadleuaeth Rhanbarthol y Gogledd EESW F1 Cynradd 3D Jaguar, pan fu 34 o dimau yn cymryd rhan ac yn rasio eu ceir. Enillydd cyntaf oedd Ysgol Bryn Hedydd – Tîm BH Blaze ac 2il daeth Ysgol Deganwy – Tîm Rasio Ysgol Deganwy. Cafodd Ysgol Bro Gwydir eu enwebu fel y Tîm Rookie gorau.

Cafwyd sioe gitâr roc gyffrous gan y talentog Dr Mark Lewney a chyflwyniad gan Wing Commander Andy Green, gyrrwr y prosiect Bloodhound SSC oedd hefyd wedi denu dros 650 o ymwelwyr o ysgolion cynradd ac uwchradd ar draws Gogledd Cymru.

Roedd arddangosfa fawr yn cynnwys Prifysgolion megis Glyndŵr, Bangor a STRIP Rhyngweithiol Prifysgol Abertawe a roddodd gipolwg i fyfyrwyr am astudio Peirianneg ar lefel uwch. Roedd cwmnïau fel Airbus, Magnox, JCB a RWE npower hefyd yn dangos rhai o'r gyrfaoedd gwych sydd ar gael yng Nghymru.

Agorodd Y Gwir Anrh. David Jones, AS, Ysgrifennydd Gwladol Cymru y digwyddiad a dywedodd ei bod yn hyfryd i weld gwaith yn cael ei arddangos gan fyfyrwyr o Gymru. Daeth y diwrnod i ben gyda chyflwyniad o dystysgrifau gan Antoinette Sandbach, AC ar gyfer Gogledd Cymru. Roedd y gwobrau yn cael eu noddi gan Airbus UK, Rhaglen Ynys Ynni, IMechE, JCB, RWE npower renewables, Siemens Healthcare Diagnostics a Llywodraeth Cymru. Mae rhestr lawn o enillwyr y wobr ar www.stemcymru.org.uk/cy/category/news.

nol i'r cychwynPrifysgol Caerdydd yn noddi gweithdai sodro

Madlab logoMae ‘Science Made Simple’ yn cynnig 10 o weithdai’ MadLab’ gyda chymhorthdal ar gyfer Cyfnod Allweddol 2 ar gyfer y Tymor y Gwanwyn! Mae ‘MadLab’ yn weithdy rhyngweithiol wedi’i anelu at ddisgyblion Cyfnod Allweddol 2. Mae’n edrych ar beirianneg electronig drwy sgwrs fer a gweithgareddau ymarferol lle mae disgyblion yn eu gwneud, ac yn mynd adref gyda eu cylchedau electronig eu hunain.

Diolch i Brifysgol Caerdydd, mae y gweithdy (pris fel arfer yn £625 + TAW) bellach ar gael am ddim ond £75 + TAW i bob ysgol gynradd yn Ne Cymru.

Sut i wneud cais

Os ydych yn ysgol gynradd yn Ne Cymru rydych yn gymwys, i sicrhau lle ar y rhestr anfonwch e-bost i info@sciencemadesimple.co.uk neu ffoniwch 02920 876 884. Bydd lleoedd yn cael eu dyrannu ar sail y cyntaf i’r felin gaiff falu.

nol i'r cychwynGwyddonwyr ifanc yn torri record y byd!

Dim bob dydd y byddwch yn cael y cyfle i dorri record y byd, felly pan dderbyniodd yr Adran Wyddoniaeth yn Ysgol Howells alwad roedd pawb yn barod i weithio yn galed i gael eu hunain a'r myfyrwyr yn y 'Guinness Book of World Records'. Roedd yr Ymddiriedolaeth Ysgol Ddiwrnod i Ferched (GDST) yn 140 mlwydd oed yn 2012 ac i ddathlu cafodd ysgolion o fewn yr ymddiriedolaeth eu gwahodd i dynnu at ei gilydd i dorri record byd am y nifer fwyaf o fyfyrwyr yn cymryd rhan mewn gwers wyddoniaeth ymarferol mewn lleoliad aml- ddigwyddiad.

Cynhaliwyd yr un wers mewn 26 lleoliad gwahanol ar draws y DU ar 13 Tachwedd, 2012 yn dechrau am 11am yn union gorffen awr yn ddiweddarach, i gyd o dan archwiliad manwl clipfwrdd beirniaid swyddogol. Nid oedd y 2215 ymchwilwyr r o flwyddyn 7 a Blwyddyn 6 wedi digalonni gyda'r tasg; gofynnwyd iddynt fesur cyflymiad oherwydd disgyrchiant 'g' gan ddefnyddio dwy dechneg gyda yo-yo, bag ffa, pren mesur ac amserydd.

Cyn bo hir roedd gwyddonwyr dewr yn Howells yn mesur y cyfnod o osgiliadau pendil syml yn ofalus gan ddefnyddio'r yo-yo. Roedd gliniaduron gyda thaenlenni yn cael eu defnyddio i brosesu data ond mae'r myfyrwyr wedi cael blas cynnar o Ffiseg Safon Uwch! Mae'r gliniaduron yn eu galluogi i graffu ar eu data, nodi anghysondebau a hogi eu techneg.Bu'r myfyrwyr hefyd amseru gollwng bagiau ffa dros uchder hysbys a bwydo y data hwn i mewn i'w gliniaduron.

Mae'r ymchwilwyr ifanc wedi arddangos aeddfedrwydd gwyddonol y tu hwnt i'w blynyddoedd i ddod at ledaeniad cymharol deg o ganlyniadau ar gyfer 'g' ond gyda gradd o gywirdeb calonogol ar y cyfan. Hoffwn ddiolch i Ceri a Allessio am ddod i Howells i'n helpu i farnu, rydym i gyd yn mwynhau'r diwrnod ac ym mis Ionawr cawsom gadarnhad swyddogol bod y gweithgaredd wedi cael ei ddilysu Record 'Guinness World Records' swyddogol.

nol i'r cychwynCystadleuaeth ar gyfer ysgolion - trwy gyfrwng y Gymraeg

Cylchgrawn Cymraeg oedd ‘Y Gwyddonydd’yn cynnwys erthyglau, adolygiadau, ac eitemau newyddion ar bynciau gwyddonol. Fe’i cyhoeddwyd rhwng 1963 a 1996 gan Wasg Prifysgol Cymru. Mae’r cylchgrawn wedi ei ddigido gan y prosiect Cylchgronau Cymru Ar-lein yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru – mae copïau ar-lein yma.

Cystadleuaeth ar gyfer ysgolion Cynradd drwy gyfrwng y Gymraeg, 5-11 oed

Dylunio dyfais newydd gwyddonol ar gyfer y dyfodol – mae posibilrwydd y bydd y darlun yn ymddangos ar glawr y rhifyn arbennig o ‘Y Gwyddonydd’.

Dylai’r cais gael ei anfon i’r Athro Glyn O. Phillips, c/o Gweld Gwyddoniaeth, 59 Charles Street, Caerdydd CF10 2GD ar bapur neu’n electronig i ymholiadau@gweld-gwyddoniaeth.co.uk erbyn 12pm 3 Mai, 2013. Bydd yr enillwyr yn cael eu cyhoeddi yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Sir Benfro a bydd seremoni wobrwyo yn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol 2013 yn Sir Ddinbych. Bydd gwobr ariannol i’r enillydd ym mhob categori.

Gweld Gwyddoniaeth Cyf / Cofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr / Cyfeiriad cofrestru: 8 Cilgant Sant Andreas, Caerdydd CF10 3DD / Rhif Cwmni: 07712605
dyluniad gwefan: www.word-smiths.co.uk